Kwalifikacja: SPC.07 - Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych

Polarymetr bywa mylony z innymi przyrządami optycznymi, stąd łatwo o skojarzenia z niewłaściwymi wielkościami. Kąt załamania światła mierzy się w refraktometrze, a nie w polarymetrze. Refraktometr bada zmianę kierunku rozchodzenia się światła przy przejściu z jednego ośrodka do drugiego, co opisuje się współczynnikiem załamania. Ten parametr rzeczywiście wykorzystuje się w przemyśle spożywczym, np. do oznaczania ekstraktu w stopniach Brix, ale to jest zupełnie inne zjawisko fizyczne niż skręcanie płaszczyzny polaryzacji. W polarymetrze światło ma już określoną płaszczyznę polaryzacji i interesuje nas jej obrót, a nie zmiana kierunku promienia. Podobne zamieszanie pojawia się przy odpowiedzi dotyczącej absorbancji. Absorbancję mierzy się w spektrofotometrze, który bada, jak bardzo roztwór pochłania światło o danej długości fali. Wynik odczytuje się jako A (absorbancję) i na tej podstawie, korzystając z prawa Lamberta-Beera, można wyznaczać stężenia różnych związków. W polarymetrii nie chodzi o pochłanianie, tylko o zmianę kierunku drgań wektora pola elektrycznego światła. To są dwa różne mechanizmy oddziaływania promieniowania z materią. Częstym błędem jest też myślenie, że skoro w praktyce z pomiarów polarymetrycznych wyznacza się np. procentową zawartość cukru lub ekstraktu, to polarymetr „mierzy procent”. W rzeczywistości urządzenie pokazuje kąt skręcenia, a dopiero z zależności kalibracyjnych, norm i wzorów technologicznych przelicza się ten kąt na zawartość składnika. W przemyśle cukrowniczym używa się nawet specjalnych skal na polarymetrach, ale fizycznie wciąż podstawową wielkością jest kąt. Moim zdaniem warto zapamiętać zasadę: refraktometr – załamanie i ekstrakt, spektrofotometr – absorbancja, polarymetr – skręcenie płaszczyzny polaryzacji. Pomylenie tych przyrządów prowadzi później do błędów w interpretacji wyników i złego doboru metody badawczej w kontroli jakości.