Kwalifikacja: SPC.07 - Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych
Zawód: Technik technologii żywności
Kategorie: Technologia produkcji
Operacja wydobywania oleju z wytłoków rzepaku za pomocą rozpuszczalnika organicznego, to
Odpowiedzi
Informacja zwrotna
Prawidłowa odpowiedź to ekstrakcja, bo właśnie tak nazywa się operacja jednostkowa, w której za pomocą rozpuszczalnika organicznego „wyciąga się” z surowca określony składnik – w tym przypadku tłuszcz z wytłoków rzepaku. W technologii tłuszczów roślinnych ekstrakcja jest standardem przemysłowym po wytłaczaniu mechanicznym, żeby maksymalnie zwiększyć wydajność odzysku oleju. Stosuje się do tego najczęściej heksan spożywczy, czyli rozpuszczalnik o ściśle kontrolowanej czystości, zgodny z wymaganiami norm i przepisów (np. rozporządzeń UE dotyczących pozostałości rozpuszczalników w żywności). W praktyce proces wygląda tak, że rozdrobnione wytłoki rzepakowe trafiają do ekstraktora, gdzie olej przechodzi do fazy ciekłej (mieszaniny oleju z heksanem, tzw. miscella), a odtłuszczony śrut pozostaje jako faza stała. Potem miscella jest odparowywana w wyparkach, a rozpuszczalnik odzyskuje się w obiegu zamkniętym, właśnie po to, żeby było i bezpiecznie, i ekonomicznie. Moim zdaniem warto kojarzyć, że ekstrakcja to bardzo uniwersalna operacja: wykorzystuje się ją nie tylko do oleju rzepakowego, ale też przy produkcji oleju sojowego, słonecznikowego, a także przy otrzymywaniu kofeiny z kawy czy związków aromatycznych z przypraw. Dobre praktyki technologiczne wymagają tu kontroli temperatury, czasu kontaktu oraz dokładnego usuwania pozostałości rozpuszczalnika z oleju i śruty, co jest sprawdzane w laboratorium według odpowiednich norm jakości. W przemyśle spożywczym to już klasyka – kto raz dobrze zrozumie zasadę ekstrakcji, łatwiej ogarnia całą resztę operacji jednostkowych.