W metodzie Mohra do oznaczania chlorku sodu miareczkuje się roztwór zawierający jony chlorkowe roztworem azotanu srebra(V) AgNO₃ w obecności roztworu chromianu(VI) potasu K₂CrO₄ jako wskaźnika. Istota tej metody jest dość prosta: najpierw srebro wytrąca z roztworu trudno rozpuszczalny biały osad chlorku srebra AgCl. Dopiero gdy wszystkie jony Cl⁻ zostaną praktycznie związane, pojawia się nadmiar jonów Ag⁺, które zaczynają reagować z jonami chromianowymi CrO₄²⁻, tworząc ceglastoczerwony osad chromianu srebra Ag₂CrO₄. Pojawienie się trwałego, delikatnie brunatno-czerwonego zabarwienia osadu oznacza punkt końcowy miareczkowania. Moim zdaniem ta metoda jest bardzo elegancka, bo wskaźnik jest „wbudowany” w sam mechanizm reakcji strąceniowej. W praktyce laboratoryjnej – także w kontroli jakości w przemyśle spożywczym – metodę Mohra stosuje się do oznaczania zawartości chlorków w solach spożywczych, solankach, wodach technologicznych czy produktach typu ser, pieczywo, przetwory mięsne, gdzie ważne jest dokładne określenie ilości NaCl. Dobre praktyki mówią, że trzeba kontrolować pH roztworu (zwykle ok. 6,5–10), bo przy zbyt kwaśnym środowisku chromian może się przekształcać w dichromian, a przy zbyt zasadowym rośnie rozpuszczalność osadów i końcowy punkt robi się nieostry. Warto też stosować roztwory o odpowiednim stężeniu (np. 0,1 mol/dm³ AgNO₃) oraz prowadzić miareczkowanie przy umiarkowanym mieszaniu, aby osad AgCl dobrze się tworzył i nie adsorbował nadmiernie wskaźnika. W przemyśle i w normach analitycznych (np. metodyka oznaczania chlorków w wodzie czy solach) metoda Mohra jest jedną z podstawowych technik klasycznej analizy objętościowej, bo jest tania, dość dokładna i nie wymaga skomplikowanej aparatury – wystarczy biureta, kolba stożkowa, roztwór AgNO₃ i K₂CrO₄."
Metoda Mohra jest typową metodą strąceniową w analizie objętościowej i opiera się na bardzo konkretnym zestawie reagentów, dlatego łatwo się pomylić, jeśli kojarzy się ją tylko ogólnie z miareczkowaniem chlorków. Kluczowe są tu dwa elementy: roztwór azotanu srebra(V) AgNO₃ jako mianowany titrant oraz chromian(VI) potasu K₂CrO₄ jako wskaźnik, który tworzy barwny osad dopiero po związaniu wszystkich jonów chlorkowych. Wariant ze skrobią jako wskaźnikiem pasuje raczej do miareczkowań jodometrycznych, gdzie powstaje kompleks skrobia–jod o intensywnie granatowej barwie. Skrobia w ogóle nie reaguje selektywnie ani z jonami srebra, ani z jonami chlorkowymi, więc w metodzie Mohra byłaby po prostu „martwym dodatkiem”, nie pokazując momentu końcowego. Często jest to typowy błąd: ktoś pamięta, że skrobia to popularny wskaźnik i próbuje ją „dopiąć” do każdej metody objętościowej. Podobnie manganian(VII) potasu KMnO₄ jest klasycznym odczynnikiem utleniająco-redukcyjnym, stosowanym w miareczkowaniach redoks (np. w oznaczaniu żelaza(II), szczawianów czy nadtlenków). W oznaczowaniu chlorków metodą Mohra nie zachodzą reakcje redoks, tylko strącanie trudno rozpuszczalnych soli srebra, więc KMnO₄ jest tu kompletnie nie na miejscu. Jego intensywna barwa mogłaby wręcz utrudniać dostrzeżenie jakiejkolwiek zmiany wizualnej. Z kolei wariant z miareczkowaniem nadmiaru AgNO₃ roztworem tiocyjanianu amonu NH₄SCN w obecności jonów żelaza(III) jako wskaźnika nie opisuje metody Mohra, tylko metodę Volharda. Tam najpierw dodaje się znaną nadmiarową ilość AgNO₃, strąca się chlorki jako AgCl, a potem niewykorzystany nadmiar srebra jest odmiareczkowywany NH₄SCN. Wskaźnikiem jest kompleks Fe³⁺ z tiocyjanianem, dający czerwone zabarwienie. Mechanizm jest więc zupełnie inny niż w metodzie Mohra, która jest miareczkowaniem bezpośrednim, a nie pośrednim. Z mojego doświadczenia największym źródłem nieporozumień jest mieszanie nazw: Mohra, Volharda, Fajansa – wszystkie dotyczą jonów halogenkowych i azotanu srebra, ale różnią się wskaźnikami, sposobem prowadzenia miareczkowania i warunkami pH. Dlatego warto zapamiętać: Mohra = AgNO₃ + K₂CrO₄, pH lekko obojętne, punkt końcowy to pojawienie się ceglastoczerwonego Ag₂CrO₄. Każde inne połączenie odczynników sugeruje już inną metodę analityczną, a nie klasyczną metodę Mohra.", "categories": [{"id": General Assistant