Kwalifikacja: SPC.07 - Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych

W oznaczaniu gęstości mleka metodą areometryczną łatwo pomylić różne naczynia laboratoryjne, bo na pierwszy rzut oka „szkło jak szkło”. Jednak każde z nich ma swoją konkretną funkcję i użycie niewłaściwego naczynia potrafi mocno zafałszować wynik. Kolba miarowa jest przeznaczona głównie do sporządzania roztworów o ściśle określonej objętości. Ma wąską szyjkę i jedno nacięcie kalibracyjne, co jest świetne do przygotowywania roztworów wzorcowych, ale kompletnie nieprzystosowane do zanurzania w niej areometru. Areometr nie ma tam miejsca, łatwo ociera się o ścianki, a odczyt menisku byłby praktycznie niemożliwy. Kolba okrągłodenna z kolei używana jest głównie w chemii, w procesach ogrzewania, destylacji, reakcji chemicznych. Jej kształt – zaokrąglone dno, brak stabilnego ustawienia bez podstawki – powoduje, że nie gwarantuje pionowego ustawienia cieczy ani bezpiecznego wprowadzenia areometru. W takim naczyniu areometr będzie niestabilny, może dotykać dna, a to od razu psuje pomiar gęstości. Pipetka wielomiarowa służy do odmierzania różnych objętości cieczy, a nie do wykonywania pomiaru gęstości. W pipetce nie ma fizycznie miejsca na pływający areometr, a sama konstrukcja pipety zakłada przepływ cieczy, a nie jej statyczne utrzymywanie i odczyt. Typowym błędem myślowym jest tu założenie, że skoro dane szkło jest „miarowe”, to będzie dobre do każdego pomiaru. W praktyce analizy mleka są ścisłe procedury: do pomiaru gęstości metodą areometryczną używa się cylindra miarowego o odpowiedniej wysokości i średnicy. To naczynie zapewnia pionowe ustawienie areometru, odpowiednią głębokość zanurzenia i wyraźny menisk, który można odczytać na wysokości oczu. Dopiero takie warunki pozwalają mówić o prawidłowym, powtarzalnym wyniku zgodnym z dobrą praktyką laboratoryjną w kontroli jakości surowca mleczarskiego.