Kwalifikacja: SPC.07 - Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych

W tym zadaniu łatwo się pomylić, bo wszystkie wymienione urządzenia są związane z jakąś formą oddzielania lub usuwania wody i na pierwszy rzut oka wydaje się, że część zastosowań można by zamienić między sobą. W praktyce jednak każde z tych urządzeń jest projektowane pod bardzo konkretny proces technologiczny i surowiec. Podstawowy błąd polega zwykle na tym, że patrzymy tylko na ogólną funkcję typu „odwadnianie” czy „oddzielanie faz”, a nie na szczegółowe warunki pracy i rodzaj medium. Agregat wyparny to nie jest urządzenie do filtracji czy mechanicznego oddzielania faz stałych od ciekłych. On ma za zadanie odparować wodę z produktu płynnego lub półpłynnego, często lepkiego, jak sok, mleko zagęszczone czy właśnie przecier pomidorowy. Łączenie go z oddzielaniem mleka od śmietanki albo z brzeczką i wysłodzinami jest merytorycznie nietrafione, bo w tych procesach nie chodzi o odparowanie wody, tylko o rozdział faz przy zachowaniu praktycznie tej samej ilości wody. Z kolei wirówka odtłuszczająca jest typowym separatorem do układów ciecz–ciecz (np. mleko i tłuszcz mleczny) albo ciecz–drobne cząstki stałe w zawiesinie. Ustawianie jej przy koncentracie pomidorowym czy przy brzeczce i młócie ignoruje fakt, że tam kluczowe są inne mechanizmy rozdziału: odparowanie i filtracja złoża ziarnistego. Następny częsty błąd to mylenie odwadniacza próżniowego z typową filtracją browarniczą. Odwadniacz próżniowy pracuje najczęściej na zawiesinach skrobiowych, gdzie celem jest uzyskanie krochmalu wilgotnego – to połączenie działania podciśnienia i mechanicznego zatrzymania cząstek na powierzchni roboczej. Przenoszenie go do procesu mleczarskiego albo browarniczego nie wynika ze standardów branżowych i zwyczajnie nie pasuje do charakteru surowca. Kadź filtracyjna natomiast jest ściśle związana z procesem zacierania i wysładzania w browarnictwie. Jej rolą jest oddzielenie brzeczki od wysłodzin przy wykorzystaniu złoża filtracyjnego z łuski i części stałych młóta. Ustawianie jej przy produkcji koncentratu czy skrobi to efekt uproszczenia: „skoro filtruje, to pewnie da się użyć wszędzie”. W rzeczywistości dobór maszyn w technologii produkcji opiera się na właściwościach fizykochemicznych surowca, wymaganej jakości produktu i sprawdzonych w praktyce rozwiązaniach inżynierskich. Warto przy takich pytaniach najpierw pomyśleć, z jaką gałęzią przemysłu dane urządzenie kojarzy się najbardziej: wyparki – koncentraty i mleko zagęszczone, wirówki – mleczarstwo, odwadniacze próżniowe – skrobia, kadź filtracyjna – browar.