Który z przedstawionych symboli graficznych oznacza zasilanie urządzenia napięciem bardzo niskim (ELV)?
Symbol 4 jest właściwy, bo znak z rzymską cyfrą III w rombie oznacza urządzenie klasy ochronności III, czyli takie, które jest zasilane napięciem bardzo niskim, najczęściej SELV lub PELV. W praktyce chodzi o napięcie uznawane za bezpieczniejsze przy dotyku, typowo do 50 V AC albo 120 V DC w warunkach normalnych, zgodnie z podejściem stosowanym w normach IEC/PN-EN dotyczących ochrony przed porażeniem, np. PN-EN 61140. Takie oznaczenie spotkasz na sprzęcie zasilanym z zasilaczy separacyjnych, ładowarek, transformatorów bezpieczeństwa, niektórych paneli sterowania, urządzeń telekomunikacyjnych, domofonowych albo elementów automatyki. Ważna rzecz: klasa III nie oznacza po prostu małego poboru mocy, tylko sposób ochrony użytkownika przez ograniczenie napięcia i separację od niebezpiecznych obwodów. Moim zdaniem to jeden z tych symboli, które warto zapamiętać wzrokowo, bo na stanowisku montażowym szybko podpowiada, jakiego zasilania wymaga urządzenie i czy nie wolno go podłączać bezpośrednio do 230 V.
W tym pytaniu chodzi o rozpoznanie symbolu klasy ochronności III, czyli rzymskiej cyfry III umieszczonej w rombie. To właśnie ten znak informuje, że urządzenie jest przeznaczone do zasilania napięciem bardzo niskim ELV, zwykle w wykonaniu SELV lub PELV. Częsty błąd polega na tym, że znak ostrzegawczy z piorunem kojarzy się ogólnie z elektrycznością, więc ktoś wybiera go jako symbol zasilania. On jednak nie mówi o bezpiecznym napięciu bardzo niskim, tylko ostrzega przed ryzykiem porażenia albo obecnością niebezpiecznego napięcia. To zupełnie inna informacja dla montera i użytkownika. Podobnie symbol dwóch kwadratów oznacza klasę ochronności II, czyli podwójną lub wzmocnioną izolację. Takie urządzenie może być zasilane z sieci 230 V i nie wymaga przewodu ochronnego PE, ale to nie jest oznaczenie ELV. Znak uziemienia ochronnego wskazuje połączenie z przewodem ochronnym albo zacisk ochronny, więc dotyczy ochrony przez samoczynne wyłączenie zasilania i wyrównanie potencjałów. Z mojego doświadczenia uczniowie często mieszają pojęcia: niskie napięcie, izolacja podwójna, uziemienie i ostrzeżenie przed napięciem. W dokumentacji technicznej oraz na tabliczkach znamionowych trzeba patrzeć bardzo dokładnie, bo pomyłka może skończyć się złym doborem zasilacza, uszkodzeniem urządzenia albo naruszeniem zasad bezpieczeństwa pracy.