Kontaktron jest czujnikiem pola magnetycznego, a dokładniej przełącznikiem kontaktronowym sterowanym magnesem. W środku szklanej rurki znajdują się dwa cienkie, ferromagnetyczne styki. Gdy zbliży się magnes, pole magnetyczne powoduje ich zwarcie albo rozwarcie, zależnie od typu elementu: NO lub NC. W systemach alarmowych obiektów telekomunikacyjnych taki element najczęściej stosuje się do kontroli otwarcia drzwi, klap, szaf RACK, skrzynek kablowych albo włazów technicznych. Jeden element montuje się na części stałej, drugi, czyli magnes, na elemencie ruchomym. Po otwarciu obudowy zmienia się stan linii dozorowej i centrala alarmowa widzi naruszenie. Moim zdaniem to jeden z prostszych, ale bardzo praktycznych czujników w zabezpieczeniach technicznych. W dobrych instalacjach stosuje się linie parametryczne EOL lub 2EOL, rezystory nadzorujące, sabotaż obudowy oraz odpowiednie prowadzenie przewodów. Warto też pamiętać o normach z grupy PN-EN 50131 dotyczących systemów alarmowych oraz o wymaganiach środowiskowych PN-EN 50130. Poprawny montaż ma znaczenie: magnes musi być ustawiony osiowo względem kontaktronu, z zachowaniem dopuszczalnej szczeliny roboczej podanej w dokumentacji producenta.
Kontaktron łatwo pomylić z innymi czujnikami, bo na zdjęciu wygląda jak mały szklany element elektroniczny, a nie jak typowa czujka alarmowa w obudowie. Nie jest to jednak czujnik światła. Czujniki optyczne wykorzystują zwykle fotorezystory, fotodiody, fototranzystory albo układy optoelektroniczne i reagują na natężenie promieniowania. Kontaktron może mieć przezroczystą lub zielonkawą rurkę szklaną, ale kolor obudowy nie ma tu nic wspólnego z detekcją światła, to dość częsta pułapka na egzaminach. Nie jest to też czujnik wilgoci. Detekcja wilgoci albo zalania realizowana jest najczęściej przez elektrody, sondy rezystancyjne, czujniki pojemnościowe lub specjalne przetworniki wilgotności względnej. Kontaktron sam z siebie nie mierzy zawilgocenia powietrza ani obecności wody, choć oczywiście może być elementem systemu alarmowego w tym samym obiekcie. Nie pasuje również wysoka temperatura. Do tego stosuje się termistory NTC lub PTC, czujniki bimetaliczne, termostaty, elementy półprzewodnikowe albo czujki pożarowe. Zasada działania kontaktronu jest inna: pole magnetyczne magnesu trwałego przestawia styki w szklanej kapsule. W praktyce montażowej oznacza to, że jego główne zastosowanie to kontrola położenia, na przykład czy drzwi do szafy telekomunikacyjnej są zamknięte. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd myślowy polega na ocenianiu elementu po wyglądzie, a nie po zasadzie działania i miejscu zastosowania w instalacji zabezpieczeń.