Wybierz w tabeli 2 wariant potoku pasażerów między stacjami kolejowymi u przewoźnika kolejowego w ciągu jednego dnia zgodny z danymi zamieszczonymi w tabeli 1.
Tabela 1.
| Przystanki linii | Odległość w km | Wsiadło | Wysiadło | Potok pasażerów między stacjami |
|---|---|---|---|---|
| Początkowy | 0 | 150 | - | |
| 2 | 20 | 250 | 150 | |
| 3 | 40 | 200 | 150 | |
| 4 | 60 | 150 | 200 | |
| Końcowy | 80 | - | 250 | - |
| Wariant potoku | Przystanki linii | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Początkowy | 2 | 3 | 4 | Końcowy | |
| A. | 150 | 400 | 350 | 350 | 250 |
| B. | 150 | 100 | 50 | 50 | 250 |
| C. | 150 | 250 | 300 | 250 | - |
| D. | 150 | 400 | 300 | 250 | - |
C.
D.
A.
B.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2017 (arkusz A.45-X-17.01).
Wariant C jest zgodny z zasadą liczenia potoku pasażerów między kolejnymi stacjami. Potok między stacjami to liczba pasażerów znajdujących się w pociągu po obsłużeniu danego przystanku, czyli po wysiadaniu i wsiadaniu. Najprościej stosować zależność: $P_{po}=P_{przed}-W_{wys}+W_{wsiad}$. Na stacji początkowej wsiada 150 osób, więc między stacją początkową a przystankiem 2 jedzie 150 pasażerów. Na przystanku 2 wysiada 150 osób, a wsiada 250, więc dalej jedzie 150 - 150 + 250 = 250 osób. Na przystanku 3: 250 - 150 + 200 = 300 osób. Na przystanku 4: 300 - 200 + 150 = 250 osób. Na stacji końcowej wszyscy pozostali pasażerowie wysiadają, więc za stacją końcową potoku już nie ma, stąd znak „-”. Dlatego układ 150, 250, 300, 250, - odpowiada wariantowi C. W praktyce takie obliczenia są bardzo ważne przy planowaniu przewozów: pozwalają ocenić napełnienie pociągu, dobrać liczbę wagonów lub pojemność zespołu trakcyjnego, a także sprawdzić, gdzie występuje największe obciążenie linii. Moim zdaniem to jedno z tych zadań, gdzie trzeba spokojnie iść stacja po stacji, bo wtedy nie da się łatwo pogubić.
W tym zadaniu łatwo pomylić potok pasażerów z samą liczbą osób wsiadających albo z sumą narastającą pasażerów od początku trasy. Potok między stacjami nie oznacza, ile osób obsłużono na przystanku, tylko ile osób faktycznie jedzie pociągiem na odcinku za daną stacją. Dlatego zawsze trzeba uwzględnić jednocześnie wysiadanie i wsiadanie. Jeśli do liczby pasażerów w pociągu tylko dodaje się osoby wsiadające, bez odjęcia wysiadających, wychodzą wartości zawyżone, takie jak 400 pasażerów za przystankiem 2. To jest typowy błąd, bo człowiek widzi duże „wsiadło 250” i automatycznie dodaje do poprzedniego potoku 150, ale zapomina, że na tej samej stacji wysiadło 150 osób. Z kolei zaniżone wartości typu 100 albo 50 zwykle biorą się z odwrócenia logiki obliczeń, na przykład odejmowania wsiadających od wysiadających albo traktowania wysiadania jako głównej zmiany bez sprawdzenia, ilu pasażerów zostało w składzie. Niepoprawne jest też wpisywanie potoku na stacji końcowej jako 250, bo po stacji końcowej pociąg nie przewozi już pasażerów na dalszym odcinku tej linii. Tam 250 osób wysiada, ale to nie jest potok między stacją końcową a następną stacją, bo takiego odcinka tu nie ma. W dobrych praktykach planowania przewozów pasażerskich takie dane liczy się odcinkami: stan przed stacją, minus wysiadający, plus wsiadający. Dopiero wtedy otrzymujemy realne napełnienie składu, przydatne do rozkładu jazdy, doboru taboru i oceny obciążenia linii.