Pracując w konsoli tekstowej systemu Windows z programem NVDA, aby poruszać się między słowami, należy korzystać z klawiszy
W konsoli tekstowej systemu Windows, program NVDA daje możliwość efektywnego przemieszczania kursora pomiędzy słowami właśnie za pomocą klawiszy numerycznych 4 i 6 na klawiaturze numerycznej, oczywiście przy włączonym trybie przeglądania. To jest taka ciekawostka, o której wiele osób nie wie – zwłaszcza, jeśli korzystają wyłącznie z edytorów tekstu, a nie konsoli. NVDA, dostosowując się do potrzeb osób niewidomych i słabowidzących, implementuje szereg skrótów klawiszowych, które pozwalają nawigować nie tylko znak po znaku, ale również słowo po słowie, linia po linii itd. Klawisze 4 i 6 działają tu trochę jak odpowiedniki skrótów Ctrl+strzałka w lewo/prawo w typowych edytorach tekstu, ale w konsoli właśnie te numeryczne są najbardziej intuicyjne i szybkie w użyciu. Z mojego doświadczenia wynika, że osoby korzystające na co dzień z czytników ekranu, doceniają tę funkcjonalność, bo bardzo usprawnia czytanie dłuższych poleceń czy ścieżek dostępu. Moim zdaniem, warto zapamiętać ten skrót i ogólnie poeksperymentować z klawiaturą numeryczną w NVDA, bo daje naprawdę sporą kontrolę bez potrzeby używania myszki czy dodatkowych kombinacji. Dobrze też wiedzieć, że takie rozwiązania są zgodne z zasadami dostępności (WCAG), bo umożliwiają swobodny dostęp do informacji tekstowych także w środowiskach mniej przyjaznych jak konsola.
Choć może się wydawać, że End i Home czy strzałki w lewo i w prawo to uniwersalne skróty do poruszania się po tekście, to jednak w przypadku konsoli Windows z programem NVDA sytuacja wygląda trochę inaczej. W środowiskach graficznych, takich jak edytory tekstu czy przeglądarki, te klawisze faktycznie mają swoje typowe funkcje: Home przenosi na początek linii, End na koniec, a strzałki przesuwają kursor znak po znaku lub w pionie po liniach. Jednak w konsoli, szczególnie gdy mówimy o nawigacji dla osób korzystających z czytnika ekranu jak NVDA, mechanizmy te często działają inaczej lub wręcz nie mają bezpośredniego przełożenia na czytanie słowa po słowie. Dużo osób popełnia błąd, założając, że nawigacja będzie identyczna jak w Wordzie czy Notatniku, ale konsola rządzi się swoimi prawami. Również strzałki w górę i w dół mają w konsoli specyficzne zadania – głównie służą do przewijania historii poleceń, a nie do przechodzenia między słowami w bieżącej linii tekstu. Z kolei używanie End i Home ogranicza się do skoków na początek lub koniec linii, przez co nie daje precyzyjnej kontroli nad przemieszczaniem się po poszczególnych słowach. No i jeszcze kwestia myślenia o klawiaturze numerycznej – większość początkujących nie bierze jej pod uwagę, sądząc, że odpowiada tylko za cyfry, ale w trybie przeglądania NVDA zyskuje zupełnie nowe możliwości, które nie są dostępne przez standardowe klawisze. Istotą dobrych praktyk dostępności jest właśnie to, by korzystać z narzędzi zaprojektowanych do konkretnych zastosowań i nie bazować wyłącznie na intuicji z innych programów – tutaj klawiatura numeryczna pozwala na bardzo wygodne i precyzyjne poruszanie się po tekście w konsoli, czego nie dadzą inne sugerowane klawisze. Takie niedopasowanie nawyków do specyfiki środowiska konsolowego to dość częsty błąd, przez co użytkownicy tracą na efektywności i mogą się mocno frustrować.