W którym formacie musi być zapisana struktura książki, aby możliwe było jej zaimportowanie w programie OBI przeznaczonym do tworzenia publikacji DAISY?
Struktura książki przeznaczona do importu w programie OBI powinna być zapisana w formacie .txt, bo OBI wymaga bardzo prostego, niesformatowanego pliku tekstowego do poprawnego rozpoznania rozdziałów i sekcji. To wynika z filozofii DAISY, gdzie kluczowa jest przejrzystość i łatwa konwersja na inne formaty dostępnościowe. Plik .txt nie zawiera żadnych ukrytych danych, nagłówków ani osadzonych stylów, dzięki czemu OBI może bezproblemowo zmapować strukturę logiczną książki na drzewa nawigacyjne DAISY. Osobiście, pracując nad projektami DAISY, zawsze przygotowywałem strukturę zgodnie z minimalizmem tekstowym, bo tłumaczenie skomplikowanych formatów na strukturę DAISY to mordęga i praktycznie kończy się błędami przy automatycznym eksporcie. Co ciekawe, w środowisku osób zajmujących się dostępnością, podkreśla się, że proste pliki tekstowe redukują ryzyko utraty informacji przy konwersji do formatów audio czy syntezy mowy. Moim zdaniem to nieprzypadkowe – tekstowy plik można przygotować niemal w każdym edytorze, łatwo go sprawdzić i poprawić, a potem spokojnie zaimportować do OBI. Warto też wiedzieć, że DAISY Consortium zaleca unikanie formatów zamkniętych na tym etapie tworzenia struktury publikacji – dokładnie z tych samych powodów, czyli transparentność i przewidywalność działania narzędzi.
Wiele osób wybierających inne formaty niż .txt kieruje się przyzwyczajeniami wyniesionymi z pracy z bardziej rozbudowanymi edytorami tekstu. Doc czy pdf wydają się wygodne, bo zachowują formatowanie i układ strony, jednak w kontekście DAISY i narzędzi takich jak OBI jest to pułapka. OBI nie obsługuje plików doc, bo format ten jest zamknięty i zawiera zbyt wiele złożonych informacji o stylach, które są zupełnie zbędne w procesie mapowania struktury książki na drzewo DAISY. Podobnie z PDF – to format przeznaczony do końcowej prezentacji, nie do dalszego przetwarzania; tekst w PDF bardzo często jest nieciągły, źle rozpoznawany przez narzędzia konwertujące, a dodatkowo PDF-y mogą być zabezpieczone, co całkowicie uniemożliwia ich import. Wybór pliku exe to już typowy błąd, bo to przecież plik wykonywalny, absolutnie nie związany z tekstem ani strukturą książki. Mam wrażenie, że czasem wybiera się takie opcje przez przypadek albo z powodu złego zrozumienia funkcji programu. W praktyce OBI przyjmuje tylko najprostsze, niesformatowane źródła. Daje to gwarancję, że nie pojawią się zbędne znaczniki czy ukryte formatowanie, które potem psują strukturę DAISY. Dobre praktyki branżowe mówią wprost: do importu struktury w OBI zawsze przygotuj plik txt, najlepiej z wyraźnie oznaczonymi sekcjami i rozdziałami, a unikniesz masy problemów na dalszych etapach produkcji książki dostępnej.