Prawidłowo przygotowane do montażu dźwigu wnętrze szybu może zawierać
A. elementy wykonawcze elektrycznego ogrzewania szybu.
B. przewody elektryczne nienależące do dźwigu.
C. rury wodociągowe.
D. rury kanalizacyjne.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2022 (arkusz EE.14-SG-22.01).
Dobrze wybrana odpowiedź! W praktyce instalacyjnej i montażowej szybu dźwigu elementy wykonawcze elektrycznego ogrzewania szybu są jednymi z nielicznych instalacji, które mogą się w nim znajdować i to tylko pod określonymi warunkami. Wynika to z faktu, że ogrzewanie szybu zapobiega kondensacji pary wodnej i oblodzeniu, szczególnie w budynkach, gdzie szyby są narażone na działanie niskich temperatur (np. szyby zewnętrzne). Z mojego doświadczenia takie ogrzewanie często instaluje się w starszych obiektach lub w nowych inwestycjach, gdzie dźwig przebiega przy ścianie zewnętrznej. Ważne jest, że elementy wykonawcze tych systemów muszą być zaprojektowane i zamontowane zgodnie z wymaganiami norm PN-EN 81-20 i 81-50, które precyzyjnie określają, co może znaleźć się w szybie i pod jakimi warunkami. Przewody do ogrzewania muszą być odpowiednio oznakowane, odporne na działanie ognia i prowadzone tak, by nie kolidowały z ruchem kabiny czy przeciwwagi. Wbrew pozorom, obecność tej instalacji to nie tylko kwestia komfortu, ale przede wszystkim bezpieczeństwa i trwałości całego systemu dźwigowego. Warto wiedzieć, że każda dodatkowa instalacja w szybie wymaga akceptacji jednostki notyfikowanej lub organu dozoru technicznego, dlatego zawsze trzeba konsultować takie rozwiązania ze specjalistami.
Często można się spotkać z przekonaniem, że szyby dźwigowe pełnią rolę uniwersalnych kanałów instalacyjnych, ale to poważny błąd projektowy i wykonawczy. Umieszczanie w nich rur kanalizacyjnych czy wodociągowych jest niezgodne z podstawowymi zasadami bezpieczeństwa. Przepisy oraz normy, m.in. PN-EN 81-20, jasno określają, że szyby dźwigów muszą być wolne od wszelkich instalacji niezwiązanych z funkcjonowaniem samego dźwigu. W praktyce oznacza to całkowity zakaz prowadzenia przez szyb przewodów i rur, które służą innym celom niż obsługa urządzenia transportu pionowego. Rury kanalizacyjne niosą ryzyko zalania i zanieczyszczenia szybu, co może doprowadzić do korozji, awarii czy nawet zagrożenia zdrowia i życia użytkowników. Rury wodociągowe mogą być przyczyną niekontrolowanych wycieków, a w skrajnych sytuacjach pęknięcia prowadzą nawet do przerwania pracy dźwigu. Prowadzenie przewodów elektrycznych niezwiązanych z dźwigiem to kolejny błąd – takie przewody mogą powodować zakłócenia elektromagnetyczne oraz stwarzają dodatkowe zagrożenia w razie awarii bądź pożaru. To, co rzeczywiście dopuszcza się w szybie, to – poza instalacjami stricte dźwigowymi – elementy ogrzewania elektrycznego zapobiegającego kondensacji i oblodzeniu, ale tylko pod warunkiem przestrzegania wymagań normatywnych oraz po uzyskaniu odpowiednich zgód. Z mojego doświadczenia wynika, że próby oszczędzania miejsca przez prowadzenie innych instalacji przez szyb kończą się zawsze negatywną opinią nadzoru technicznego, a nawet koniecznością kosztownej przebudowy. Warto o tym pamiętać przy każdym projekcie dźwigowym, bo bezpieczeństwo ludzi i niezawodność pracy windy są tutaj absolutnym priorytetem.