Na rysunku przedstawiono ekran sterownika solarnego. Jaką wartość ma temperatura wody w zasobniku solarnym?
A. 85,0°C
B. 16,4°C
C. 50,0°C
D. 51,0°C
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2021 (arkusz B.22-SG-21.01).
Temperatura wody w zasobniku solarnym wynosi 50,0°C, czyli wartość wskazana przy czujniku zasobnika, a nie przy kolektorze czy ustawieniu granicznym. W sterownikach solarnych zwykle wyświetla się kilka temperatur naraz: temperatura kolektora słonecznego, temperatura w dolnej lub górnej części zasobnika CWU, czasem też temperatura powrotu albo wartość zadana. Trzeba więc patrzeć nie tylko na samą liczbę, ale też na symbol obok niej, np. zbiornik, kran, czujnik T₂ albo ikonę zasobnika. Moim zdaniem to jest jedna z ważniejszych umiejętności przy obsłudze instalacji solarnej, bo od poprawnego odczytu zależy ocena, czy układ pracuje normalnie. 50,0°C w zasobniku oznacza, że woda użytkowa jest już dość dobrze podgrzana i instalacja realnie przekazuje energię z kolektorów do zbiornika. W praktyce serwisowej porównuje się tę wartość z temperaturą kolektora oraz nastawą załączenia pompy obiegowej. Dobra praktyka jest taka, żeby nie oceniać pracy układu po jednej przypadkowej temperaturze, tylko sprawdzić cały zestaw wskazań: czujniki, pompę, różnicę temperatur i ewentualne alarmy sterownika.
W tym pytaniu łatwo pomylić odczyty, bo ekran sterownika solarnego pokazuje zwykle kilka wartości i każda z nich ma inne znaczenie techniczne. Wartość 16,4°C może kojarzyć się z temperaturą wody, ale w instalacjach solarnych tak niska temperatura częściej dotyczy innego punktu pomiarowego, na przykład czujnika zewnętrznego, dolnej strefy w określonym stanie pracy albo przewodu powrotnego. Gdyby zasobnik CWU miał tylko 16,4°C, układ nie zapewniałby komfortowej temperatury użytkowej, a sterownik najpewniej uruchamiałby ładowanie zbiornika, o ile kolektor byłby cieplejszy. Wartości 51,0°C i 85,0°C też nie powinno się wybierać tylko dlatego, że wyglądają podobnie albo są typowe dla instalacji grzewczych. 51,0°C może być temperaturą z innego czujnika, na przykład kolektora lub drugiej części zasobnika, a 85,0°C bardzo często bywa temperaturą maksymalną, alarmową albo nastawą ograniczenia, a nie aktualną temperaturą wody użytkowej. Typowy błąd polega na czytaniu samej liczby bez sprawdzenia ikon i opisów na wyświetlaczu. Z mojego doświadczenia, przy sterownikach solarnych trzeba najpierw znaleźć symbol zasobnika lub oznaczenie czujnika odpowiadającego zbiornikowi, a dopiero potem interpretować temperaturę. Dobre praktyki eksploatacyjne mówią, żeby podczas kontroli instalacji notować nie tylko temperaturę zasobnika, ale też temperaturę kolektora, stan pompy i ewentualne komunikaty sterownika. Wtedy wiadomo, czy instalacja faktycznie ładuje zasobnik, czy tylko pokazuje przypadkowo wysoką temperaturę w innym miejscu układu.