Zbiór wierzby uprawianej na cele energetyczne najlepiej jest przeprowadzić w
A. styczniu.
B. październiku.
C. kwietniu.
D. sierpniu.
Styczeń to najlepszy wybór, bo wierzba energetyczna powinna być zbierana zimą, w okresie spoczynku wegetacyjnego. Roślina ma wtedy zakończony sezon wzrostu, liście już opadły, a składniki pokarmowe w dużej części wróciły do karpy i systemu korzeniowego. Dzięki temu plantacja lepiej odrasta po ścięciu w następnym sezonie. Z praktycznego punktu widzenia ważne jest też to, że zimą gleba bywa zamarznięta, więc cięższy sprzęt, np. sieczkarnia z przystawką do wierzby albo harwester, mniej ugniata pole. To niby drobiazg, ale przy plantacjach wieloletnich ma spore znaczenie. Zbiór zimowy daje też surowiec o korzystniejszych parametrach paliwowych niż zbiór w pełni lata: mniej zielonej masy, mniej liści, zwykle niższa wilgotność niż w okresie intensywnej wegetacji i lepsza jakość zrębki. W dobrych praktykach dla biomasy zwraca się uwagę na wilgotność, czystość paliwa, małą zawartość zanieczyszczeń mineralnych i odpowiednie magazynowanie. Parametry zrębki można potem odnosić np. do klasyfikacji biopaliw stałych według PN-EN ISO 17225. Moim zdaniem najłatwiej zapamiętać zasadę tak: wierzbę energetyczną tniemy wtedy, gdy „śpi”, a nie wtedy, gdy intensywnie rośnie.
Przy wierzbie energetycznej łatwo pomylić termin zbioru z terminami prac polowych znanymi z typowych upraw rolniczych. Tutaj jednak chodzi o roślinę wieloletnią przeznaczoną na biomasę drzewną, więc najważniejszy jest stan fizjologiczny rośliny, wilgotność surowca, możliwość wjazdu sprzętem i późniejsza jakość paliwa. Zbiór w sierpniu wypada w czasie intensywnej wegetacji. Pędy są wtedy mocno uwodnione, mają liście, a roślina nadal buduje przyrost. Ścięcie w takim momencie osłabia plantację i daje surowiec kiepski energetycznie, bo dużo energii w kotle poszłoby najpierw na odparowanie wody. To nie jest dobry kierunek, nawet jeśli komuś wydaje się, że „latem łatwiej wjechać na pole”. Październik też bywa za wczesny, bo nie zawsze zakończyło się przemieszczanie składników pokarmowych z pędów do korzeni, a część liści może jeszcze zostawać na roślinie. Taka biomasa ma więcej zanieczyszczeń organicznych i gorszą stabilność przy składowaniu. Kwiecień z kolei jest zwykle zbyt późny, bo rusza wegetacja, pąki zaczynają pracować, pojawia się krążenie soków i łatwiej uszkodzić odrastanie. Dodatkowo wiosną gleba często jest mokra, więc sprzęt ugniata stanowisko i robi koleiny. Dobra praktyka branżowa mówi raczej o zbiorze zimowym, najczęściej od grudnia do lutego, zależnie od pogody i organizacji pracy. Z mojego doświadczenia najwięcej błędów bierze się z patrzenia tylko na wygodę terminu, a nie na jakość zrębki i trwałość plantacji.