Polenta to klasyczna potrawa kuchni północnych Włoch, której fundamentem jest kasza lub mąka kukurydziana. Właśnie mąka kukurydziana nadaje polencie jej charakterystyczny smak, barwę i konsystencję. Tradycyjnie przygotowuje się ją, gotując mąkę kukurydzianą na wolnym ogniu w wodzie lub bulionie przez dłuższy czas, aż uzyska odpowiednią, gęstą strukturę – czasami aż do uzyskania niemal kremowej masy. Co ciekawe, polentę można podawać zarówno na ciepło jako dodatek do mięs, warzyw czy sosów, jak i po ostudzeniu kroić na plastry oraz grillować lub smażyć. Warto pamiętać, że użycie innego typu mąki (np. pszennej czy żytniej) zupełnie zmieniłoby efekt – nie tylko smak, ale i teksturę dania. Z mojego doświadczenia wynika, że niektórzy próbują eksperymentować, lecz w restauracjach i u włoskich kucharzy nie spotkasz polenty zrobionej z innej mąki niż kukurydziana – to taki niepisany standard branżowy. Dodatkowo, w kuchni włoskiej polenta odgrywa ważną rolę jako zamiennik chleba lub ziemniaków. Uważam też, że warto znać takie detale, bo w gastronomii liczy się nie tylko smak, ale i autentyczność przepisu. Polenta świetnie komponuje się z serami pleśniowymi, gulaszami czy nawet grzybami – możliwości jest sporo, a wszystko zaczyna się od właściwego wyboru mąki!
Wybierając do przygotowania polenty mąkę żytnią, ryżową czy pszenną, łatwo popełnić dość typowy błąd wynikający z utożsamiania różnych rodzajów mąk z uniwersalnym zastosowaniem w daniach mącznych. Moim zdaniem wynika to z tego, że w polskiej kuchni, jak i ogólnie w Europie Środkowej, dominuje mąka pszenna i żytnia, więc przyzwyczajenia czasem przesłaniają nam kulinarne specyfiki innych krajów. Mąka żytnia używana jest głównie do wypieku pieczywa, ma ciemniejszą barwę i specyficzny smak, który zupełnie nie pasuje do delikatnego charakteru polenty. Z kolei mąka ryżowa sprawdza się świetnie w kuchni azjatyckiej czy w potrawach bezglutenowych, ale nie zagęści potrawy tak jak kukurydziana, a także nadałaby jej zupełnie inną teksturę – raczej zbliżoną do kleiku niż do tradycyjnej polenty. Mąka pszenna, choć bardzo popularna w kuchni polskiej i włoskiej (np. do makaronów, focacci czy ciast), nie daje gęstej, sypkiej konsystencji typowej dla polenty – jej struktura staje się zbyt lepka i mało wyrazista. Dobieranie niewłaściwego rodzaju mąki do tego dania to częsty przykład niezrozumienia podstawowych zasad kuchni włoskiej – tam każda mąka ma swoje miejsce i zastosowanie, zgodnie z tradycją i technologią przygotowania potraw. Niestety, użycie mąki innej niż kukurydziana skutkuje daniem, które nie spełnia standardów oryginalnej kuchni włoskiej, zarówno pod względem smakowym, jak i wizualnym. Warto więc zapamiętać, że polenta to danie bazujące wyłącznie na mące kukurydzianej – to jest praktyka, której trzyma się większość kucharzy zawodowych i pasjonatów kuchni włoskiej.