Filetowanie to technika, która jest szczególnie doceniana w branży cukierniczej i gastronomicznej, jeżeli zależy nam na naprawdę estetycznym przygotowaniu owoców cytrusowych – bez skórki, albedo, a nawet błonek oddzielających poszczególne segmenty. W praktyce filetowanie polega na tym, że najpierw odcina się oba końce pomarańczy, a potem ostrym nożem zdejmuje się skórkę wraz z białą warstwą, czyli właśnie albedo. Dopiero potem, prowadzimy nóż wzdłuż cienkiej błonki rozdzielającej segmenty i wycinamy same cząstki. W efekcie dostajemy piękne, czyste filety, które idealnie nadają się do dekoracji deserów lub sałatek owocowych. Moim zdaniem, jeśli chcesz zrobić profesjonalne danie – szczególnie na egzaminie czy konkursie – to filetowanie cytrusów jest wręcz obowiązkowe, bo podnosi walory estetyczne i smakowe. W branży uznaje się to za wyraz szacunku do produktu i gościa. Zresztą, nawet w przepisach kuchni molekularnej czy fine dining podkreśla się, żeby cytrusy podawać w tej formie. Warto poćwiczyć tę technikę, bo z mojego doświadczenia kluczem jest naprawdę ostry nóż i cierpliwość – wtedy efekty są rewelacyjne.
Drążenie, drylowanie i szypułkowanie to metody, które mają zupełnie inne zastosowanie w obróbce owoców niż filetowanie. Drążenie najczęściej stosuje się przy owocach takich jak jabłka, gruszki czy nawet awokado, kiedy chcemy usunąć gniazdo nasienne lub pestkę, ale nie dotyczy to cytrusów. Drylowanie odnosi się głównie do usuwania pestek z owoców pestkowych, jak czereśnie, śliwki lub oliwki – w przypadku pomarańczy nie ma tu sensu, bo nie mają one jednej dużej pestki, a pojedyncze małe nasionka, które czasem można spotkać w środku cząstki, ale to nie jest główny problem przy obróbce. Szypułkowanie natomiast polega na odcinaniu szypułek, czyli tych zielonych części, które znajdują się na czubku owocu – typowo przy truskawkach, pomidorach czy wiśniach. W przypadku pomarańczy to też nie jest właściwa technika, bo nie pozwala pozbyć się ani skórki, ani albedo, ani błonek. Najczęstszy błąd, który widuję u osób zaczynających pracę z owocami cytrusowymi, to traktowanie ich jak zwykłych owoców krajowych – a jednak cytrusy mają bardzo specyficzną budowę. Próba usunięcia skórki bezpośrednio (np. obieraczką) prowadzi zwykle do pozostawienia albedo, które jest gorzkie i psuje smak, a nieumiejętne wycinanie cząstek zostawia błonki, przez co finalny produkt nie jest zbyt atrakcyjny. Branża gastronomiczna jasno wskazuje, że do uzyskania idealnych, czystych cząstek cytrusów należy korzystać właśnie z filetowania, bo tylko ta metoda daje zamierzony efekt i spełnia standardy prezentacji na talerzu. Warto te różnice dobrze zapamiętać – to później bardzo ułatwia pracę i pozwala unikać typowych wpadek.