W krzyżowaniu towarowym świń w stadzie loch rasy wielka biała polska nie należy używać nasienia knurów rasy
W tym pytaniu kluczowe jest słowo „krzyżowanie towarowe”. W stadzie loch rasy wielka biała polska, czyli typowo matecznej rasy świń o dobrej płodności, mleczności i użytkowości rozpłodowej, do produkcji tuczników powinno się dobierać knury ras ojcowskich, nastawionych na mięsność, szybkie przyrosty i dobrą jakość tuszy. Dlatego nie należy używać nasienia knurów rasy puławskiej, bo puławska nie jest standardową rasą terminalną do takiego układu. To rasa rodzima, bardziej ceniona w hodowli zachowawczej, produkcji lokalnej i przy określonych programach ochrony zasobów genetycznych, a nie jako typowy ojciec mieszańców towarowych po lochach WBP. Moim zdaniem to jest częsty haczyk, bo „polska rasa” brzmi dobrze, ale w produkcji liczą się konkretne cechy użytkowe. W praktyce do loch WBP używa się raczej nasienia knurów pietrain, duroc albo hampshire, bo poprawiają one umięśnienie, wykorzystanie paszy i wartość rzeźną potomstwa. Dobra praktyka hodowlana polega na tym, żeby rasy mateczne dawały dobrą reprodukcję, a rasy ojcowskie wnosiły cechy tuczne i rzeźne. Tak układa się program krzyżowania, żeby efekt heterozji i końcowy wynik ekonomiczny był jak najlepszy, a nie tylko żeby „jakoś pokryć lochę”.
W krzyżowaniu towarowym świń łatwo pomylić rasy, jeśli patrzy się tylko na ich popularność albo na to, że są znane w hodowli. Pietrain, duroc i hampshire nie są tutaj rasami, których należy unikać przy unasiennianiu loch wielkiej białej polskiej. Wręcz przeciwnie, są to typowe rasy ojcowskie albo terminalne, używane po to, żeby potomstwo przeznaczone na tucz miało lepszą mięsność, korzystniejsze przyrosty dobowe, dobrą wydajność rzeźną i odpowiednią jakość tuszy. Pietrain jest ceniony za bardzo wysokie umięśnienie, choć trzeba zwracać uwagę na linię i cechy jakości mięsa. Duroc często poprawia tempo wzrostu, odporność i jakość mięsa, zwłaszcza jego soczystość. Hampshire także bywa wykorzystywany jako komponent ojcowski, bo wnosi cechy tuczne i rzeźne, choć dobór zawsze powinien być robiony pod konkretny program produkcyjny. Błąd myślowy polega zwykle na tym, że ktoś uznaje każdą rasę świń za równie dobrą do krzyżowania towarowego. A tak nie jest. Wielka biała polska pełni głównie rolę rasy matecznej, więc do niej dobiera się knury, które poprawią cechy potomstwa końcowego. Puławska jest rasą rodzimą, wartościową genetycznie i kulturowo, ale nie jest typowym wyborem jako rasa terminalna w intensywnej produkcji tuczników. Z mojego doświadczenia najprościej zapamiętać zasadę: locha ma „robić prosięta”, a knur towarowy ma „robić tuszę”. Oczywiście to uproszczenie, ale w technikum pomaga dobrze ogarnąć sens krzyżowania.