Żel inseminacyjny używany jest w celu
Żel inseminacyjny stosuje się przede wszystkim po to, żeby nadać rękawicom odpowiednią śliskość podczas wykonywania zabiegu unasienniania, badania przez prostnicę albo manipulacji w okolicy dróg rodnych. Chodzi tu głównie o bezpieczeństwo i komfort pracy: ręka w długiej rękawicy łatwiej przesuwa się w prostnicy, mniej drażni błonę śluzową i zmniejsza ryzyko otarć czy mikrourazów. W praktyce, szczególnie u bydła, inseminator jedną ręką przez prostnicę stabilizuje szyjkę macicy, a drugą wprowadza pistolet inseminacyjny przez pochwę. Bez dobrego poślizgu zabieg byłby trudniejszy, bardziej stresujący dla zwierzęcia i zwyczajnie mniej higieniczny. Moim zdaniem to taki drobiazg, który mocno pokazuje różnicę między pracą fachową a robioną na siłę. Dobry żel powinien być czysty, przeznaczony do kontaktu ze zwierzęciem, łatwy do rozprowadzenia i nie powinien podrażniać tkanek. Ważne jest też, żeby nie brudzić nim sprzętu mającego kontakt z nasieniem, bo nie każdy preparat jest obojętny dla plemników. Standardem dobrej praktyki jest używanie środków dedykowanych do inseminacji, a nie przypadkowych mydeł, olejów czy kremów z gospodarstwa.
Żel inseminacyjny bywa kojarzony z samym procesem zapłodnienia, ale jego podstawowa rola jest dużo prostsza: ma zapewnić poślizg rękawicy i ułatwić bezpieczne wykonanie czynności manualnych. Nie należy zakładać, że taki żel automatycznie poprawia żywotność plemników. Żywotność nasienia zależy głównie od jakości ejakulatu, rozcieńczalnika, temperatury przechowywania, czasu rozmrażania słomki, higieny zabiegu i prawidłowego zdeponowania nasienia. Wręcz przeciwnie, niektóre środki poślizgowe mogą być dla plemników szkodliwe, jeżeli dostaną się bezpośrednio do nasienia albo do końcówki sprzętu inseminacyjnego. Dlatego w dobrej praktyce uważa się, aby żel nie zanieczyszczał pistoletu, katetera czy słomki. Mylenie poślizgu z preparatem poprawiającym parametry nasienia to dość częsty skrót myślowy, ale technicznie jest on niepoprawny. Większa skuteczność krycia też nie wynika z samego użycia żelu. Skuteczność zależy od wykrycia właściwego momentu rui, kondycji samicy, zdrowia układu rozrodczego, jakości nasienia i umiejętności inseminatora. Żel może pośrednio pomóc, bo zabieg jest sprawniejszy i mniej urazowy, ale nie jest środkiem zwiększającym płodność sam z siebie. Nie ma również związku z przedłużaniem cyklu rujowego. Cykl rujowy regulują hormony, głównie estrogeny, progesteron, prostaglandyny i gonadotropiny, a nie preparat nakładany na rękawicę. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to praktycznie: żel jest od poślizgu i ochrony tkanek, a nie od sterowania rozrodem czy poprawiania jakości nasienia.