Oblicz minimalną powierzchnię utrzymania w systemie grupowym dla 12 matek, każda z dwoma jagniętami.
| OWCE | ||
|---|---|---|
| Grupa zwierząt | System utrzymania | |
| pojedynczo m²/szt | grupowo m²/szt | |
| tryki > 1,5 roku życia | 3 | 2 |
| matki z jagnięciem | 2,5 m²+0,7 m² na każde jagnię | 1,5 m²+0,5 m² na każde jagnię |
| jagnięta do 3,5 m- ca życia | z matką | |
| tryczki | 2 | 1,5 |
| skopki | 0,8 | 0,6 |
| jarlice, przystępki | 1,5 | 0,8 |
A. 2,5 m²
B. 24,0 m²
C. 30,0 m²
D. 46,8 m²
W tym zadaniu kluczowe jest dobranie właściwej kolumny z tabeli, czyli systemu grupowego. Dla owcy w grupie podano normę: matka z jagnięciem = 1,5 m² + 0,5 m² na każde jagnię. Każda matka ma dwa jagnięta, więc dla jednej takiej „rodziny” potrzeba: 1,5 m² + 0,5 m² + 0,5 m² = 2,5 m². Następnie mnożymy to przez liczbę matek: 12 × 2,5 m² = 30,0 m². Taka powierzchnia jest minimalną powierzchnią utrzymania, czyli nie zapasem komfortowym, tylko dolną granicą wynikającą z norm. W praktyce w owczarni warto jeszcze uwzględnić korytarze paszowe, dostęp do poideł, miejsce przy żłobie i możliwość swobodnego przemieszczania się zwierząt. Moim zdaniem to dobry przykład, że w chowie zwierząt samo policzenie sztuk nie wystarczy, trzeba jeszcze czytać opis grupy i system utrzymania. Dobra praktyka branżowa mówi też, żeby nie schodzić poniżej takich norm dobrostanowych, bo za duże zagęszczenie zwiększa stres, ryzyko kulawizn, zabrudzenie ściółki i problemy zdrowotne jagniąt.
Najczęstszy błąd w tym zadaniu polega na pomyleniu systemu utrzymania albo na policzeniu tylko części zwierząt. Jeżeli wychodzi 24,0 m², to zwykle oznacza, że do matki doliczono tylko jedno jagnię: 1,5 m² + 0,5 m² = 2,0 m², a potem 12 × 2,0 m² = 24,0 m². W treści jednak wyraźnie jest napisane, że każda matka ma dwa jagnięta, więc trzeba doliczyć dwa razy po 0,5 m². Nie traktujemy jagniąt jako osobnej grupy z osobną normą, bo tabela mówi, że jagnięta do 3,5 miesiąca życia są z matką. Wynik 46,8 m² bierze się najpewniej z użycia kolumny „pojedynczo”: 2,5 m² + 0,7 m² + 0,7 m² = 3,9 m², a 12 × 3,9 m² = 46,8 m². To byłoby poprawne tylko wtedy, gdyby pytano o system pojedynczy, a tu pytanie dotyczy systemu grupowego. Z kolei 2,5 m² to powierzchnia dla jednej matki z dwoma jagniętami, a nie dla całego stada 12 matek. W chowie owiec takie pomyłki są dość zdradliwe, bo jednostka „m²/szt” odnosi się do konkretnej grupy technologicznej, a nie zawsze do pojedynczego zwierzęcia w prostym sensie. Trzeba więc najpierw ustalić grupę zwierząt, potem system utrzymania, później normę na jedną matkę z jej jagniętami i dopiero na końcu pomnożyć przez liczbę matek. Z mojego doświadczenia przy takich zadaniach najlepiej zapisać sobie mały schemat: jedna matka + 2 jagnięta = 2,5 m², całe stado = 12 razy więcej. To ogranicza pomyłki i jest zgodne z podejściem stosowanym przy planowaniu obsady w owczarni oraz kontroli warunków dobrostanu.