W grupie jałówek cielnych przy przelotowości 20 sztuk stan średnioroczny wynosi
A. 9 sztuk.
B. 20 sztuk.
C. 12 sztuk.
D. 15 sztuk.
Stan średnioroczny 15 sztuk wynika z tego, że jałówki cielne nie przebywają w tej grupie przez cały rok, tylko przez okres ciąży, czyli w praktyce około 9 miesięcy. Przy przelotowości 20 sztuk oznacza to, że w ciągu roku przez grupę przejdzie 20 jałówek, ale jednocześnie średnio w budynku, kojcach albo w ewidencji stada będzie ich mniej. Liczymy to tak: 20 × 9/12 = 15 sztuk. To jest bardzo ważne przy planowaniu obsady stanowisk, powierzchni legowiskowej, zużycia pasz objętościowych i organizacji wycieleń. Moim zdaniem to jedno z tych zadań, które dobrze pokazuje różnicę między liczbą zwierząt obsłużonych w roku a faktycznym średnim stanem stada. W dobrej praktyce hodowlanej nie wystarczy wiedzieć, ile sztuk będzie się cielić, trzeba jeszcze umieć przewidzieć, ile miejsca i paszy będzie potrzebne średnio w danym okresie. Dlatego odpowiedź 15 sztuk jest poprawna.
W tym pytaniu łatwo pomylić przelotowość ze stanem średniorocznym, a to są dwa różne pojęcia używane w organizacji chowu bydła. Przelotowość 20 sztuk oznacza, że w ciągu roku przez daną grupę technologiczną przechodzi 20 jałówek cielnych. Nie znaczy to jednak, że przez cały rok jednocześnie stoi tam 20 sztuk. Gdyby tak było, każda jałówka musiałaby przebywać w grupie pełne 12 miesięcy, co nie pasuje do biologii rozrodu bydła. Okres cielności trwa przeciętnie około 9 miesięcy, więc zwierzę jest w tej grupie tylko przez część roku. Stąd stan średnioroczny oblicza się przez uwzględnienie czasu przebywania zwierząt w grupie: 20 × 9/12 = 15 sztuk. Wartości 12 albo 9 sztuk zwykle biorą się z intuicyjnego zgadywania albo z niepełnego przeliczenia miesięcy na udział roku. Ktoś może na przykład zapamiętać, że ciąża trwa 9 miesięcy i wpisać 9, ale wtedy myli czas trwania okresu z liczbą zwierząt. Z kolei 12 sztuk sugeruje za krótki lub źle zaokrąglony czas utrzymania w grupie. W praktyce takie błędy powodują złe planowanie obsady, za małą liczbę stanowisk porodowych albo nieprawidłowe zamówienie paszy. A w oborze takie pomyłki szybko wychodzą, niestety.