Przy wystąpieniu wzdęcia żwacza u bydła można podać preparat Buscopan compositum VET o działaniu rozkurczowym i przeciwbólowym. Jeżeli ulotka wskazuje na podanie w ilości 1 ml/10 kg m.c. i.m., to lek należy podać
A. podskórnie.
B. doustnie.
C. dożylnie.
D. domięśniowo.
Skrót i.m. w ulotce oznacza podanie domięśniowe, czyli iniectio intramuscularis. Dlatego przy dawkowaniu 1 ml/10 kg m.c. i.m. lek Buscopan compositum VET należy podać do mięśnia, a nie pod skórę, dożylnie ani doustnie. W praktyce weterynaryjnej takie oznaczenia z ulotek trzeba czytać bardzo dokładnie, bo droga podania wpływa na szybkość wchłaniania, bezpieczeństwo działania i ryzyko działań niepożądanych. Przy wzdęciu żwacza bydła preparat o działaniu rozkurczowym i przeciwbólowym może być elementem postępowania, ale samo wzdęcie bywa stanem pilnym, więc zawsze ważna jest ocena nasilenia objawów, oddechu, napięcia powłok brzusznych i zachowania zwierzęcia. Z mojego doświadczenia najwięcej pomyłek bierze się właśnie z lekceważenia skrótów z ulotki. Dobra praktyka to obliczyć dawkę według masy ciała, użyć czystej igły, zachować aseptykę miejsca wkłucia i podawać lek w odpowiednią okolicę mięśniową, najczęściej w mięśnie szyi, żeby ograniczać uszkodzenia wartościowych partii tuszy. Trzeba też pamiętać o okresach karencji dla mleka i mięsa, jeśli są podane w charakterystyce produktu leczniczego.
W tym pytaniu kluczowe jest prawidłowe odczytanie skrótu i.m., bo on jednoznacznie oznacza drogę domięśniową. Podanie podskórne byłoby opisane zwykle jako s.c. lub podskórnie. To nie jest tylko kwestia nazewnictwa, ponieważ tkanka podskórna inaczej wchłania lek niż mięsień, a preparat przeznaczony do podania domięśniowego może działać wolniej, nierówno albo miejscowo drażniąco, jeśli zostanie podany niezgodnie z ulotką. Podanie dożylne też nie wynika z zapisu i.m.; dla tej drogi używa się skrótu i.v. i wymaga ona większej ostrożności, odpowiedniego dostępu do żyły oraz kontroli szybkości podawania. Nie wolno zakładać, że skoro zwierzę ma stan ostry, to każda iniekcja dożylna będzie lepsza. To częsty błąd myślowy, a w lecznictwie weterynaryjnym droga podania z ulotki jest częścią bezpieczeństwa stosowania leku. Podanie doustne byłoby oznaczone jako per os, p.o. albo po prostu doustnie. Czasem ktoś myli i.m. z jakimś skrótem od innej czynności, ale w farmakologii weterynaryjnej jest to standardowy zapis. Przy wzdęciu żwacza trzeba oczywiście myśleć szerzej: ocena stanu bydła, ewentualne odgazowanie, korekta żywienia i wezwanie lekarza weterynarii przy ciężkim przebiegu. Jednak w tym konkretnym poleceniu decyduje informacja z ulotki: 1 ml/10 kg m.c. i.m., czyli lek ma trafić domięśniowo.