Który z przedstawionych na rysunku szwów to szew „na okrętkę”?
B.
A.
C.
D.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz R.10-X-17.06).
Szew oznaczony literą A to szew na okrętkę, czyli klasyczny szew ciągły, w którym nić przechodzi spiralnie przez brzegi tkanek. Charakterystyczne jest to, że kolejne wkłucia układają się skośnie, jakby „owijały” linię rany. W praktyce taki szew zakłada się dość szybko, dlatego bywa używany przy dłuższych nacięciach skóry albo przy zamykaniu tkanek, gdzie zależy nam na sprawnym i równym zbliżeniu brzegów. Trzeba jednak pamiętać, że napięcie nici rozkłada się na całej długości szwu, więc jeśli jeden odcinek puści, może rozluźnić się większy fragment zamknięcia. Moim zdaniem to właśnie ta cecha jest najważniejsza do zapamiętania. W dobrych praktykach zabiegowych pilnuje się równej odległości wkłuć od brzegu rany, podobnej głębokości prowadzenia igły oraz właściwego napięcia nici, bez „przecinania” tkanek. Przy pracy weterynaryjnej dochodzi jeszcze aseptyka: jałowa igła, odpowiedni materiał szewny, czyste pole operacyjne i kontrola, czy brzegi rany dobrze do siebie przylegają.
W tym pytaniu łatwo pomylić szew na okrętkę z innymi szwami, bo na rysunkach wszystkie mogą wyglądać trochę podobnie: igła przechodzi przez dwa brzegi rany, a nić tworzy powtarzalny wzór. Kluczowe jest jednak patrzenie na kierunek przebiegu nici. Szew na okrętkę ma układ spiralny, jakby nić owijała ranę z jednej strony na drugą. Jeżeli na schemacie widać pojedyncze, oddzielne pętle, które nie tworzą ciągłego „owijania”, to bardziej pasuje to do szwów węzełkowych. One są bezpieczne w tym sensie, że zerwanie jednego węzła nie rozwala całego zamknięcia, ale zakłada się je wolniej. Jeśli wzór przypomina przeplatanie poziome lub pionowe, może chodzić o szew materacowy, który lepiej odciąża brzegi rany i bywa stosowany przy większym napięciu tkanek. Częsty błąd polega na tym, że uczeń patrzy tylko na to, czy szew jest „ciągły”, a nie zwraca uwagi na sposób przechodzenia nici przez tkanki. W praktyce zabiegowej ma to znaczenie, bo zły dobór szwu może pogorszyć gojenie, spowodować niedokrwienie brzegów rany albo rozejście się tkanek. Dlatego przy rozpoznawaniu trzeba oceniać nie nazwę z pamięci, tylko układ wkłuć, przebieg nici i sposób rozłożenia napięcia. To drobiazg, ale w chirurgii weterynaryjnej takie drobiazgi serio robią różnicę.