Do właściwości fizyko-mechanicznych materiałów włókienniczych nie zalicza się
Źle. „Abrasion resistance” to odporność na ścieranie - właściwość mechaniczna.
Źle. „Tensile strength” to wytrzymałość na rozciąganie - właściwość mechaniczna.
Źle. „Shrinkage” to kurczliwość, czyli zmiana wymiarów - właściwość fizyczna.
Dobrze. „Fastness to water” to odporność wybarwienia na wodę, a nie właściwość fizyko-mechaniczna.
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - operator maszyn w przemyśle włókienniczym (MOD.06).
Do właściwości fizyko-mechanicznych nie zalicza się „fastness to water”, czyli odporności wybarwienia na działanie wody. To właściwość chemiczna, a dokładniej użytkowa wybarwienia - mówi o tym, czy barwnik nie spływa i nie farbuje innych materiałów podczas kontaktu z wodą, a nie o mechanicznym zachowaniu materiału.
Słownictwo: fastness - trwałość, odporność wybarwienia (np. fastness to light - na światło, fastness to washing - na pranie), shrinkage - kurczliwość, tensile strength - wytrzymałość na rozciąganie, abrasion resistance - odporność na ścieranie.
Do zapamiętania: właściwości fizyko-mechaniczne opisują zachowanie materiału pod wpływem sił i warunków fizycznych - rozciągania, tarcia, zmian wymiarów. Trwałość wybarwień to osobna grupa badań, oceniana skalami szarymi.
Każda z błędnych odpowiedzi to właściwość fizyko-mechaniczna, więc nie pasuje do pytania z przeczeniem. „Shrinkage”, czyli kurczliwość, to zmiana wymiarów materiału pod wpływem wody, prania lub temperatury - bada się ją, mierząc odcinki przed i po zabiegu. To właściwość fizyczna wyrobu.
„Tensile strength”, czyli wytrzymałość na rozciąganie, określa siłę potrzebną do zerwania próbki - to klasyczna właściwość mechaniczna, badana na zrywarce.
„Abrasion resistance”, czyli odporność na ścieranie, mówi, jak długo materiał wytrzyma tarcie, zanim powstanie dziura lub zmechacenie - również właściwość mechaniczna.
Wyjątkiem jest „fastness to water” - odporność wybarwienia na wodę, czyli właściwość barwna. Przy pytaniach w języku obcym rozpoznaj najpierw słowo kluczowe: „fastness” w kontekście włókienniczym prawie zawsze dotyczy trwałości wybarwień. Pozostałe nazwy łatwo przetłumaczyć z kontekstu: shrink - kurczyć się, tensile - rozciągający, abrasion - ścieranie.