Okresowe czyszczenie filtrów olejowych poprzez obracanie ich wkładów filtrujących stosuje się w filtrach
Filtry szczelinowe wyróżniają się tym, że ich wkłady filtrujące są zbudowane z szeregu cienkich blach lub prętów ustawionych równolegle, tworząc właśnie szczeliny o bardzo precyzyjnej szerokości. Jedną z największych zalet takiej konstrukcji jest możliwość okresowego czyszczenia poprzez obracanie wkładów filtrujących – obrót umożliwia zrzucenie zgromadzonych zanieczyszczeń ze szczelin na dno obudowy filtra, skąd mogą być usunięte. Takie rozwiązanie pozwala na wydłużenie czasu eksploatacji filtra bez konieczności jego demontażu i ręcznego czyszczenia. W praktyce, filtry szczelinowe stosuje się w układach smarowania maszyn i silników, gdzie ważna jest szybka obsługa i minimalizacja przestojów. W wielu instrukcjach obsługi maszyn, np. w transporcie kolejowym czy w energetyce, można znaleźć zalecenia, by regularnie dokonywać tego prostego zabiegu – właśnie przez obrót wkładu. Moim zdaniem, to jedno z najbardziej praktycznych rozwiązań wśród filtrów olejowych, bo pozwala dbać o czystość oleju bez zbędnych komplikacji. Często spotyka się to w starszych konstrukcjach, ale czasem producenci nowoczesnych urządzeń też stawiają na tę metodę. Branżowe normy, jak np. ISO 4020, często podkreślają konieczność regularnej konserwacji filtrów i filtry szczelinowe świetnie wpisują się w takie zalecenia. Dla technika to zdecydowanie wygoda i mniej pracy przy utrzymaniu urządzenia w dobrej kondycji.
W branży technicznej można zauważyć, że wokół filtrów olejowych narosło sporo nieporozumień, szczególnie jeśli chodzi o ich budowę i metody czyszczenia. Dużo osób błędnie zakłada, że filtry siatkowe czy filcowe również można czyścić przez obracanie wkładów, bo kojarzą obie te technologie z możliwością wielokrotnego użycia. Tymczasem filtry siatkowe są oparte na siatkach metalowych lub tekstylnych i zwykle czyści się je poprzez płukanie lub dmuchanie powietrzem – nie mają mechanizmu obracania wkładu, bo konstrukcja na to nie pozwala. Filtry odśrodkowe natomiast to zupełnie inna liga – tu wykorzystywana jest siła odśrodkowa do oddzielania zanieczyszczeń od oleju, a czyszczenie polega najczęściej na rozebraniu wirnika i usunięciu zgromadzonych osadów, znowu bez żadnego obracania wkładu filtrującego. Jeśli chodzi o filtry filcowe, zasada działania polega na przepuszczaniu oleju przez warstwę filcu, który zatrzymuje cząstki stałe, ale tutaj czyszczenie, jeśli w ogóle jest praktykowane, polega raczej na wymianie filcu na nowy, bo płukanie czy obracanie nie przywraca skuteczności filtracji. Myślę, że łatwo tu pomylić się, bo w praktyce każdy z tych filtrów wymaga nieco innego podejścia serwisowego, a podobieństwo nazw może zmylić nawet doświadczonego mechanika. Podejście zakładające, że obracanie wkładu sprawdzi się w każdym typie filtra, wynika raczej z uproszczenia lub niewiedzy na temat budowy tych elementów. Dobre praktyki branżowe i instrukcje producentów jasno określają, że tylko filtry szczelinowe zostały zaprojektowane z myślą o takim sposobie odświeżania powierzchni filtrującej i warto to zapamiętać, bo niewłaściwa obsługa innych typów filtrów może prowadzić do poważnych awarii czy skrócenia żywotności układu smarowania.