Do warzyw strączkowych należy zaliczyć
A. ciecierzycę i soję.
B. cykorię i soję.
C. ciecierzycę i rukolę.
D. cykorię i rukolę.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2015 (arkusz T.06-X-15.01).
Odpowiedź „ciecierzycę i soję” jest właściwa, bo oba te produkty zaliczamy do warzyw strączkowych, czyli roślin z rodziny bobowatych, których częścią jadalną są najczęściej nasiona ukryte w strąkach. Do tej grupy należą też m.in. fasola, groch, soczewica, bób i fasolka szparagowa. W gastronomii ta klasyfikacja ma praktyczne znaczenie, bo warzywa strączkowe traktuje się inaczej niż warzywa liściowe czy korzeniowe: zwykle wymagają moczenia, dłuższej obróbki cieplnej, odpowiedniego doprawienia i kontroli miękkości. Ciecierzyca jest podstawą hummusu, falafeli, past kanapkowych i potrawek, a soja jest ważnym surowcem do produkcji tofu, napojów sojowych, tempehu czy mąki sojowej. Moim zdaniem warto zapamiętać, że strączkowe są szczególnie ważne w kuchni wegetariańskiej i dietetycznej, bo dostarczają sporo białka roślinnego, błonnika, składników mineralnych oraz węglowodanów złożonych. Z punktu widzenia dobrej praktyki kucharskiej trzeba też pamiętać o prawidłowym przechowywaniu suchych nasion: sucho, chłodno, w szczelnych pojemnikach i z kontrolą daty przydatności. Niby proste, ale w pracy kucharza taka wiedza bardzo pomaga przy planowaniu jadłospisu i zamawianiu surowców.
W tym pytaniu łatwo pomylić warzywa strączkowe z ogólnym pojęciem warzyw, bo wszystkie wymienione produkty mogą pojawić się w kuchni jako składniki sałatek, dodatków albo dań głównych. Kluczowa jest jednak klasyfikacja botaniczno-towaroznawcza, a nie tylko to, że coś jest rośliną jadalną. Warzywa strączkowe to przede wszystkim nasiona lub młode strąki roślin bobowatych, na przykład ciecierzyca, soja, fasola, groch, soczewica i bób. Mają one zwykle dużo białka roślinnego, błonnika oraz skrobi, dlatego w technologii gastronomicznej często pełnią funkcję składnika sycącego, zagęszczającego albo zastępującego mięso w daniach bezmięsnych.
Rukola nie jest warzywem strączkowym, tylko warzywem liściowym, używanym głównie na surowo do sałatek, kanapek, pizzy po wypieku czy dekoracji talerza. Ma pikantny, lekko orzechowy smak, ale nie tworzy typowych strąków użytkowych jak fasola czy ciecierzyca. Cykoria również nie należy do strączkowych. W gastronomii traktuje się ją najczęściej jako warzywo liściowe, czasem sałatowe; może być podawana na surowo, zapiekana albo duszona. Typowy błąd polega na tym, że uczeń kojarzy produkty „zdrowe”, „roślinne” albo „do sałatek” i wrzuca je do jednej grupy. To za szerokie myślenie. Soja faktycznie jest strączkowa, ale zestawienie jej z cykorią nie spełnia warunku pytania, bo trzeba wskazać dwa produkty należące do tej samej grupy. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać prostą zasadę: jeśli jadalna część to nasiono ze strąka, bardzo często mamy do czynienia ze strączkowymi. A rukola i cykoria to raczej dział warzyw liściowych, nie surowców wysokobiałkowych typu bobowate.
Rukola nie jest warzywem strączkowym, tylko warzywem liściowym, używanym głównie na surowo do sałatek, kanapek, pizzy po wypieku czy dekoracji talerza. Ma pikantny, lekko orzechowy smak, ale nie tworzy typowych strąków użytkowych jak fasola czy ciecierzyca. Cykoria również nie należy do strączkowych. W gastronomii traktuje się ją najczęściej jako warzywo liściowe, czasem sałatowe; może być podawana na surowo, zapiekana albo duszona. Typowy błąd polega na tym, że uczeń kojarzy produkty „zdrowe”, „roślinne” albo „do sałatek” i wrzuca je do jednej grupy. To za szerokie myślenie. Soja faktycznie jest strączkowa, ale zestawienie jej z cykorią nie spełnia warunku pytania, bo trzeba wskazać dwa produkty należące do tej samej grupy. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać prostą zasadę: jeśli jadalna część to nasiono ze strąka, bardzo często mamy do czynienia ze strączkowymi. A rukola i cykoria to raczej dział warzyw liściowych, nie surowców wysokobiałkowych typu bobowate.