Który błąd żywieniowy powoduje u dzieci i młodzieży zahamowanie procesów wzrostowych?
A. Zbyt małe spożywanie białka.
Dobrze. Białko jest materiałem budulcowym, więc jego niedobór hamuje wzrost.
B. Zbyt duże spożywanie witaminy D.
Źle. Nadmiar witaminy D grozi odkładaniem się wapnia w narządach, a nie zahamowaniem wzrostu.
C. Zbyt duże spożywanie witaminy C.
Źle. Nadmiar witaminy C organizm wydala z moczem, nie hamuje on wzrostu.
D. Zbyt małe spożywanie tłuszczu.
Źle. Za mało tłuszczu ogranicza energię i wchłanianie witamin, ale nie hamuje wzrostu jak brak białka.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2026 (arkusz TG.16-SG-26.06).
Białko jest podstawowym materiałem budulcowym organizmu. Z aminokwasów powstają nowe komórki mięśni, kości, narządów wewnętrznych, a także enzymy i hormony, w tym hormon wzrostu. U dzieci i młodzieży, które szybko rosną, zapotrzebowanie na białko w przeliczeniu na kilogram masy ciała jest większe niż u dorosłych.
Gdy białka w diecie jest zbyt mało, organizm nie ma z czego budować nowych tkanek i procesy wzrostowe zwalniają. Przewlekły niedobór białka prowadzi do niedożywienia białkowego i trwałego niedoboru wzrostu.
W jadłospisach dla dzieci i młodzieży planuje się więc w każdym głównym posiłku źródło białka pełnowartościowego: mleko i przetwory mleczne, jaja, mięso, ryby, a jako uzupełnienie nasiona roślin strączkowych.
Gdy białka w diecie jest zbyt mało, organizm nie ma z czego budować nowych tkanek i procesy wzrostowe zwalniają. Przewlekły niedobór białka prowadzi do niedożywienia białkowego i trwałego niedoboru wzrostu.
W jadłospisach dla dzieci i młodzieży planuje się więc w każdym głównym posiłku źródło białka pełnowartościowego: mleko i przetwory mleczne, jaja, mięso, ryby, a jako uzupełnienie nasiona roślin strączkowych.
Każda z błędnych odpowiedzi opisuje inny problem żywieniowy, który ma swoje skutki, ale nie hamuje wzrostu tak jak niedobór białka.
Zbyt małe spożywanie tłuszczu ogranicza ilość energii i wchłanianie witamin A, D, E i K, ale tłuszcz nie jest głównym materiałem budulcowym tkanek. Nadmiar witaminy D jest szkodliwy, bo może prowadzić do odkładania się wapnia w nerkach i naczyniach krwionośnych, jednak nie ma związku z zahamowaniem wzrostu. Zbyt duże spożywanie witaminy C zdarza się rzadko, bo jej nadmiar organizm wydala z moczem, a większe dawki mogą najwyżej wywołać dolegliwości żołądkowe.
Za budowę nowych tkanek odpowiada białko, dlatego to jego niedobór powoduje u dzieci i młodzieży zahamowanie wzrostu.
W jadłospisie ucznia warto więc zadbać, by w każdym głównym posiłku znalazło się mleko lub jego przetwory, jaja, mięso albo ryba.
Zbyt małe spożywanie tłuszczu ogranicza ilość energii i wchłanianie witamin A, D, E i K, ale tłuszcz nie jest głównym materiałem budulcowym tkanek. Nadmiar witaminy D jest szkodliwy, bo może prowadzić do odkładania się wapnia w nerkach i naczyniach krwionośnych, jednak nie ma związku z zahamowaniem wzrostu. Zbyt duże spożywanie witaminy C zdarza się rzadko, bo jej nadmiar organizm wydala z moczem, a większe dawki mogą najwyżej wywołać dolegliwości żołądkowe.
Za budowę nowych tkanek odpowiada białko, dlatego to jego niedobór powoduje u dzieci i młodzieży zahamowanie wzrostu.
W jadłospisie ucznia warto więc zadbać, by w każdym głównym posiłku znalazło się mleko lub jego przetwory, jaja, mięso albo ryba.