Niedobór fluoru w diecie człowieka może powodować
A. przebarwienia szkliwa zębów.
Źle. Plamy i przebarwienia szkliwa to objaw fluorozy, czyli nadmiaru fluoru, a nie jego niedoboru.
B. osłabienie szkliwa zębów.
Dobrze. Fluor wbudowuje się w szkliwo i wzmacnia je, więc jego niedobór osłabia szkliwo i zwiększa podatność zębów na próchnicę.
C. zaburzenie widzenia o zmierzchu.
Źle. Zaburzenie widzenia o zmierzchu, czyli kurza ślepota, jest skutkiem niedoboru witaminy A, a nie fluoru.
D. nadmierny spadek masy ciała.
Źle. Fluor nie dostarcza energii, a jego brak nie wpływa na masę ciała. Spadek masy wiąże się z niedoborem energii w diecie.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2026 (arkusz TG.16-SG-26.06).
Niedobór fluoru w diecie osłabia szkliwo zębów. Fluor wbudowuje się w strukturę szkliwa, zastępując część jonów hydroksylowych w hydroksyapatycie, i tworzy fluoroapatyt, który jest twardszy i bardziej odporny na kwasy wytwarzane przez bakterie płytki nazębnej. Gdy fluoru brakuje, szkliwo łatwiej ulega demineralizacji, a ryzyko próchnicy rośnie.
Fluor wzmacnia również tkankę kostną. Jego źródłem jest przede wszystkim woda pitna, herbata, ryby morskie spożywane z ośćmi oraz pasty do zębów z fluorem. Fluor działa w wąskim zakresie dawek: zarówno jego niedobór, jak i nadmiar szkodzi. Zbyt duże ilości przyjmowane w dzieciństwie wywołują fluorozę, objawiającą się białymi lub brązowymi plamami na zębach.
Fluor wzmacnia również tkankę kostną. Jego źródłem jest przede wszystkim woda pitna, herbata, ryby morskie spożywane z ośćmi oraz pasty do zębów z fluorem. Fluor działa w wąskim zakresie dawek: zarówno jego niedobór, jak i nadmiar szkodzi. Zbyt duże ilości przyjmowane w dzieciństwie wywołują fluorozę, objawiającą się białymi lub brązowymi plamami na zębach.
Najwięcej pomyłek wywołuje tu przebarwienie szkliwa, bo również dotyczy zębów i fluoru. Białe lub brunatne plamy na szkliwie to jednak objaw fluorozy, czyli zatrucia nadmiarem fluoru przyjmowanym w dzieciństwie, na przykład z wodą o zbyt wysokiej zawartości tego pierwiastka. Przy niedoborze fluoru takie plamy nie powstają.
Nadmierny spadek masy ciała nie ma związku z fluorem, który jest pierwiastkiem śladowym i nie dostarcza energii. Utrata masy wynika z niedoboru energii w diecie, a przy dłuższym niedożywieniu także białka. Zaburzenie widzenia o zmierzchu to z kolei klasyczny objaw niedoboru witaminy A.
Fluor buduje fluoroapatyt w szkliwie i chroni je przed kwasami, dlatego jego brak prowadzi do osłabienia szkliwa i większej podatności zębów na próchnicę. To dobry przykład pierwiastka, którego zarówno brak, jak i nadmiar dają objawy w obrębie zębów.
Nadmierny spadek masy ciała nie ma związku z fluorem, który jest pierwiastkiem śladowym i nie dostarcza energii. Utrata masy wynika z niedoboru energii w diecie, a przy dłuższym niedożywieniu także białka. Zaburzenie widzenia o zmierzchu to z kolei klasyczny objaw niedoboru witaminy A.
Fluor buduje fluoroapatyt w szkliwie i chroni je przed kwasami, dlatego jego brak prowadzi do osłabienia szkliwa i większej podatności zębów na próchnicę. To dobry przykład pierwiastka, którego zarówno brak, jak i nadmiar dają objawy w obrębie zębów.