Korzystając z normatywu surowcowego zamieszczonego w tabeli oblicz, ile sera twarogowego i jaj należy pobrać z magazynu w celu sporządzenia 75 porcji pierogów leniwych.
| Normatyw surowcowy na 5 porcji pierogów leniwych | |
|---|---|
| Nazwa surowca | Ilość |
| ser twarogowy | 800 g |
| jaja | 4 szt. |
| cukier | 60 g |
| mąka pszenna | 250 g |
A. Ser twarogowy: 12 kg, jaja: 300 szt.
Źle. Ser policzono dobrze, ale 300 jaj to wynik mnożenia przez 75 zamiast przez 15.
B. Ser twarogowy: 60 kg, jaja: 300 szt.
Źle. Oba surowce pomnożono przez 75 zamiast przez współczynnik 15.
C. Ser twarogowy: 60 kg, jaja: 60 szt.
Źle. 60 kg sera to wynik mnożenia przez 75, a normatyw dotyczy 5 porcji.
D. Ser twarogowy: 12 kg, jaja: 60 szt.
Dobrze. Współczynnik 15 daje 800 g × 15 = 12 kg sera i 4 × 15 = 60 jaj.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2025 (arkusz T.15-SG-25.06).
Normatyw podaje surowce na 5 porcji, a trzeba przygotować 75 porcji. Współczynnik przeliczeniowy wynosi więc 75 : 5 = 15 i przez tę liczbę mnoży się każdy surowiec.
Ser twarogowy: 800 g × 15 = 12 000 g, czyli 12 kg. Jaja: 4 szt. × 15 = 60 szt. To dokładnie tyle należy pobrać z magazynu.
Przy takich obliczeniach warto pilnować jednostek: masę w gramach zamienia się na kilogramy dopiero na końcu, dzieląc przez 1000, a sztuki pozostają sztukami. Ten sam współczynnik 15 posłużyłby do obliczenia cukru (60 g × 15 = 900 g) i mąki (250 g × 15 = 3,75 kg). Podobnie sporządza się raport surowcowy dla kuchni przed każdą większą produkcją.
Ser twarogowy: 800 g × 15 = 12 000 g, czyli 12 kg. Jaja: 4 szt. × 15 = 60 szt. To dokładnie tyle należy pobrać z magazynu.
Przy takich obliczeniach warto pilnować jednostek: masę w gramach zamienia się na kilogramy dopiero na końcu, dzieląc przez 1000, a sztuki pozostają sztukami. Ten sam współczynnik 15 posłużyłby do obliczenia cukru (60 g × 15 = 900 g) i mąki (250 g × 15 = 3,75 kg). Podobnie sporządza się raport surowcowy dla kuchni przed każdą większą produkcją.
Błędne zestawy powstają przez użycie złego mnożnika dla jednego z surowców albo przez pomyłkę w jednostkach.
Wynik 60 kg sera bierze się z pomnożenia 800 g przez 75, czyli przez liczbę porcji zamiast przez współczynnik 15. Normatyw dotyczy jednak 5 porcji, a nie jednej, więc taki wynik jest pięć razy za duży. Tak samo powstaje 300 jaj: 4 sztuki pomnożone przez 75. W zestawie 12 kg sera i 300 jaj ser policzono poprawnie, ale jajka już błędnie, a w zestawie 60 kg sera i 60 jaj odwrotnie.
Wszystkie surowce przelicza się tym samym współczynnikiem: 75 porcji : 5 porcji = 15. Daje to 12 kg sera twarogowego i 60 jaj.
Dobrym nawykiem jest szybkie sprawdzenie wyniku: 12 kg sera na 75 porcji to 160 g na porcję, tyle samo co w normatywie (800 g : 5).
Wynik 60 kg sera bierze się z pomnożenia 800 g przez 75, czyli przez liczbę porcji zamiast przez współczynnik 15. Normatyw dotyczy jednak 5 porcji, a nie jednej, więc taki wynik jest pięć razy za duży. Tak samo powstaje 300 jaj: 4 sztuki pomnożone przez 75. W zestawie 12 kg sera i 300 jaj ser policzono poprawnie, ale jajka już błędnie, a w zestawie 60 kg sera i 60 jaj odwrotnie.
Wszystkie surowce przelicza się tym samym współczynnikiem: 75 porcji : 5 porcji = 15. Daje to 12 kg sera twarogowego i 60 jaj.
Dobrym nawykiem jest szybkie sprawdzenie wyniku: 12 kg sera na 75 porcji to 160 g na porcję, tyle samo co w normatywie (800 g : 5).