Wartość odżywczą obiadu złożonego z zupy ogórkowej, pierogów leniwych z masłem, deseru ze świeżych truskawek, uzupełni
A. kalafior z wody.
B. sałata po polsku.
C. papryka grillowana.
D. surówka z marchwi.
Surówka z marchwi najlepiej uzupełnia ten obiad, bo w całym zestawie brakuje przede wszystkim warzywa surowego bogatego w karotenoidy, szczególnie beta-karoten, czyli prowitaminę A. Zupa ogórkowa daje smak kwaśny i trochę składników mineralnych, ale ogórki kiszone nie są mocnym źródłem witaminy A. Pierogi leniwe z masłem dostarczają głównie węglowodanów, białka z twarogu i tłuszczu, więc są potrawą dość sycącą, ale nie za bardzo warzywną. Truskawki w deserze wnoszą witaminę C, wodę, kwasy organiczne i błonnik, jednak nie rozwiązują tematu beta-karotenu. Marchew działa tu bardzo praktycznie: poprawia barwę zestawu, zwiększa ilość błonnika pokarmowego, wnosi składniki antyoksydacyjne i dobrze pasuje technologicznie jako lekka surówka do dania mączno-serowego. Moim zdaniem to też najbardziej logiczny wybór w planowaniu jadłospisu, bo tłuszcz z masła ułatwia wchłanianie karotenoidów z marchwi. W gastronomii przy ocenie wartości odżywczej patrzy się nie tylko na kalorie, ale też na urozmaicenie, udział warzyw surowych, witaminy, składniki mineralne, kolorystykę i strawność całego posiłku. Taki dodatek jest prosty, tani i zgodny z dobrą praktyką komponowania obiadu.
W tym pytaniu łatwo pomyśleć, że skoro każda z podanych propozycji jest warzywem albo sałatą, to każda w podobnym stopniu poprawi wartość odżywczą obiadu. No właśnie nie do końca tak jest. Trzeba popatrzeć na cały zestaw: zupa ogórkowa ma już wyraźny kwaśny smak, pierogi leniwe z masłem są potrawą mączno-serową, raczej delikatną i energetyczną, a truskawki w deserze dostarczają głównie witaminy C, wody, błonnika i naturalnych kwasów owocowych. Najbardziej brakuje tu surowego warzywa bogatego w beta-karoten, więc surówka z marchwi uzupełnia posiłek celniej niż pozostałe dodatki. Sałata po polsku, zależnie od receptury, często jest podawana ze śmietaną, cukrem lub sokiem z cytryny. Może być smaczna i lekka, ale jej wartość odżywcza bywa mniej konkretna, zwłaszcza jeśli porcja sałaty jest mała. Kalafior z wody to warzywo gotowane, więc część witamin rozpuszczalnych w wodzie może przejść do wywaru lub ulec stratom podczas obróbki cieplnej. Do tego jest raczej neutralny i nie uzupełnia tak dobrze niedoboru karotenoidów. Papryka grillowana ma sporo cennych składników, szczególnie witaminy C i barwników, ale obróbka termiczna oraz charakter grillowanego dodatku nie są tu tak trafione jak świeża surówka. Typowy błąd myślowy polega na wyborze warzywa tylko dlatego, że jest zdrowe samo w sobie. W planowaniu żywienia trzeba dopasować dodatek do braków konkretnego posiłku, a nie oceniać produkt w oderwaniu od całego menu.