Korzystając z informacji zamieszczonych w tabeli oblicz, ile miligramów witaminy C dostarczy organizmowi spożycie 1 porcji sałatki z kapusty czerwonej sporządzonej zgodnie z normatywem.
| Normatyw surowcowy na 5 porcji sałatki z kapusty czerwonej | ||
|---|---|---|
| Nazwa surowca | Surowce po obróbce wstępnej | Zawartość witaminy C w 100 g produktu |
| kapusta czerwona | 400 g | 54 mg |
| cebula | 50 g | 6 mg |
| ogórek kiszony | 100 g | 4 mg |
| jabłko | 50 g | 9 mg |
| majonez | 100 g | 0 mg |
A. 14,6 mg
Źle. 14,6 mg to błędna suma 73 mg podzielona przez 5 porcji.
B. 227,5 mg
Źle. 227,5 mg to witamina C w całym normatywie, czyli w 5 porcjach, a nie w jednej.
C. 73,0 mg
Źle. 73,0 mg to suma zawartości w 100 g surowców, bez uwzględnienia ich masy w normatywie.
D. 45,5 mg
Dobrze. Na 5 porcji przypada 227,5 mg witaminy C, czyli 45,5 mg na porcję.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2025 (arkusz T.15-SG-25.06).
Normatyw podaje surowce na 5 porcji, więc najpierw liczy się witaminę C w całej sałatce, a potem dzieli przez liczbę porcji.
Każdy surowiec przelicza się z zawartości w 100 g: kapusta czerwona 400 g × 54 mg / 100 g = 216 mg, cebula 50 g × 6 mg / 100 g = 3 mg, ogórek kiszony 100 g × 4 mg / 100 g = 4 mg, jabłko 50 g × 9 mg / 100 g = 4,5 mg, majonez 0 mg. Razem 227,5 mg na 5 porcji, czyli 227,5 mg : 5 = 45,5 mg w jednej porcji.
Kapusta czerwona daje prawie całą witaminę C tej sałatki. W praktyce część witaminy C traci się podczas krojenia i przechowywania, dlatego surówki przygotowuje się tuż przed podaniem i skrapia sokiem z cytryny.
Każdy surowiec przelicza się z zawartości w 100 g: kapusta czerwona 400 g × 54 mg / 100 g = 216 mg, cebula 50 g × 6 mg / 100 g = 3 mg, ogórek kiszony 100 g × 4 mg / 100 g = 4 mg, jabłko 50 g × 9 mg / 100 g = 4,5 mg, majonez 0 mg. Razem 227,5 mg na 5 porcji, czyli 227,5 mg : 5 = 45,5 mg w jednej porcji.
Kapusta czerwona daje prawie całą witaminę C tej sałatki. W praktyce część witaminy C traci się podczas krojenia i przechowywania, dlatego surówki przygotowuje się tuż przed podaniem i skrapia sokiem z cytryny.
W obliczeniach z normatywu najłatwiej pomylić się na dwóch etapach: przy przeliczeniu zawartości na masę surowca i przy podziale na porcje.
Wynik 227,5 mg to poprawna suma witaminy C, ale dla całego normatywu, czyli 5 porcji. Pytanie dotyczy jednej porcji, więc tę sumę trzeba jeszcze podzielić przez 5. Wynik 73,0 mg powstaje, gdy doda się zawartości witaminy C w 100 g wszystkich surowców (54 + 6 + 4 + 9 + 0) i nie uwzględni się, ile gramów każdego surowca wchodzi do sałatki. Z kolei 14,6 mg to te same 73 mg podzielone przez 5, czyli błąd pierwszego kroku przeniesiony dalej.
Prawidłowo liczy się zawartość w rzeczywistej masie surowca (masa × zawartość / 100 g), sumuje wyniki i dzieli przez liczbę porcji: 227,5 mg : 5 = 45,5 mg.
Wynik 227,5 mg to poprawna suma witaminy C, ale dla całego normatywu, czyli 5 porcji. Pytanie dotyczy jednej porcji, więc tę sumę trzeba jeszcze podzielić przez 5. Wynik 73,0 mg powstaje, gdy doda się zawartości witaminy C w 100 g wszystkich surowców (54 + 6 + 4 + 9 + 0) i nie uwzględni się, ile gramów każdego surowca wchodzi do sałatki. Z kolei 14,6 mg to te same 73 mg podzielone przez 5, czyli błąd pierwszego kroku przeniesiony dalej.
Prawidłowo liczy się zawartość w rzeczywistej masie surowca (masa × zawartość / 100 g), sumuje wyniki i dzieli przez liczbę porcji: 227,5 mg : 5 = 45,5 mg.