Niezwłocznie po etapie analizy dokumentacji medycznej, psychologiczno-pedagogicznej oraz pozostałych informacji zebranych w rozmowach z osobami istotnymi, terapeuta powinien
Sformułowanie diagnozy terapeutycznej jest kluczowym krokiem w procesie terapeutycznym, który następuje po analizie zebranych danych. Diagnoza terapeutyczna pozwala terapeucie na zrozumienie specyfiki problemów podopiecznego oraz jego potrzeb, co jest niezbędne do dalszej pracy. W tym etapie terapeuta korzysta z wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki oraz doświadczenia klinicznego, aby zidentyfikować najważniejsze kwestie wymagające interwencji. Przykładem może być sytuacja, w której terapeuta, analizując wyniki wywiadów i dokumentację, stwierdza występowanie zaburzeń lękowych, które mogą wpływać na funkcjonowanie osoby w codziennym życiu. Na podstawie tej diagnozy możliwe jest następnie określenie celów terapeutycznych oraz opracowanie indywidualnego planu terapii, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w pracy z klientem. Warto również podkreślić, że diagnoza nie jest procesem jednorazowym, lecz powinno się ją regularnie aktualizować w miarę postępów terapii, co odpowiada standardom etycznym i zawodowym.
Zawarcie kontraktu z podopiecznym, określenie celów terapeutycznych oraz przygotowanie indywidualnego planu terapii są ważnymi elementami procesu terapeutycznego, jednak nie powinny być one podejmowane przed sformułowaniem diagnozy terapeutycznej. Takie podejście może prowadzić do braku spójności w terapii oraz niewłaściwego ukierunkowania działań terapeutycznych. Kontrakt terapeutyczny jest dokumentem, który określa zasady współpracy oraz oczekiwania obu stron, lecz jego efektywność opiera się na zrozumieniu problemów i potrzeb podopiecznego. Ustalenie celów terapeutycznych powinno wynikać z jasnej diagnozy, której brak może prowadzić do nieadekwatnych lub zbyt ogólnych celów, które nie odpowiadają realnym potrzebom klienta. Przygotowanie indywidualnego planu terapii, bez wcześniejszej analizy i diagnozy, może doprowadzić do pominięcia kluczowych obszarów, które wymagają interwencji. Dlatego ważne jest, aby terapeuta najpierw dokładnie przeanalizował wszystkie dostępne informacje, by móc uzasadnić swoje decyzje i działania na podstawie rzetelnej diagnozy. Tylko wówczas możliwe jest skuteczne wsparcie podopiecznego oraz monitorowanie postępów w terapii zgodnie z najlepszymi praktykami w zakresie psychologii i terapii.