Przejdź do głównej treści
INF.0212 kroków · ok. 25 min · poziom podstawowy

Statyczny adres IP w Ubuntu Server 26.04 (netplan)

Oprogramowanie: Ubuntu Server 26.04.1 LTS, netplan, VirtualBox 7.1

Adres statyczny w Ubuntu Server przez netplan: plik YAML, brama i DNS, bezpieczny test netplan try, typowe błędy wcięć i sprawdzenie po restarcie.

Konfiguracja statycznego adresu IPv4 w Ubuntu Server 26.04 LTS przez netplan - pliki YAML w /etc/netplan/. To inny mechanizm niż w Debianie (/etc/network/interfaces), choć efekt jest ten sam. Każdy ekran to prawdziwy zrzut z maszyny VirtualBox po instalacji z osobnego tutorialu.

W przykładzie: karta enp0s3, adres 10.0.2.20/24, brama 10.0.2.2, DNS 8.8.8.8 i 1.1.1.1 (sieć NAT VirtualBoxa, żeby maszyna dalej miała internet). Na egzaminie wpisuje się wartości z arkusza.

  1. Etap 1: Gdzie jest konfiguracja sieci

    Kroki 1-2

    Krok 1: Obecna konfiguracja: DHCP

    ok. 2 min
    ip -br a; ip route
    ls -l /etc/netplan/
    sudo cat /etc/netplan/00-installer-config.yaml
    

    Karta enp0s3 ma adres 10.0.2.15/24 z DHCP (proto dhcp), brama to 10.0.2.2. Konfiguracja leży w katalogu /etc/netplan/ - w Ubuntu 26.04 instalator zapisał ją w pliku 00-installer-config.yaml: dhcp4: true, dhcp6: true, dopasowanie karty po adresie MAC (match) i nazwa set-name: enp0s3.

    Typowe błędy

    W starszych wydaniach Ubuntu i w obrazach chmurowych plik nazywa się 50-cloud-init.yaml. Zawsze zacznij od ls /etc/netplan/ i edytuj plik, który tam jest - netplan wczytuje wszystkie pliki *.yaml w kolejności nazw, a dwa pliki z ustawieniami tej samej karty potrafią się nadpisywać.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 1
  2. Krok 2: Netplan i cloud-init

    ok. 2 min

    Netplan to warstwa konfiguracji: czyta pliki YAML i na ich podstawie ustawia sieć przez systemd-networkd (na serwerze) albo NetworkManagera (na pulpicie). Nie edytuje się tu /etc/network/interfaces jak w Debianie.

    ls /etc/cloud/cloud.cfg.d/
    

    Plik 00-subiquity-disable-cloudinit-networking.cfg oznacza, że cloud-init nie nadpisze Twoich zmian w netplanie - instalator wyłączył mu zarządzanie siecią.

    Typowe błędy

    Na maszynach z obrazów chmurowych tego pliku nie ma i cloud-init po restarcie odtwarza 50-cloud-init.yaml z DHCP. Wtedy utwórz /etc/cloud/cloud.cfg.d/99-disable-network-config.cfg z treścią network: {config: disabled}.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 2
  3. Etap 2: Adres statyczny

    Kroki 3-5

    Krok 3: Kopia zapasowa i edycja w nano

    ok. 2 min

    Najpierw kopia - gdyby coś poszło nie tak, wrócisz do działającej sieci:

    sudo cp /etc/netplan/00-installer-config.yaml /root/00-installer-config.yaml.bak
    sudo nano /etc/netplan/00-installer-config.yaml
    

    Kopię trzymaj poza /etc/netplan/ - plik .bak w tym katalogu nie jest czytany, ale *.yaml byłby.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 3
  4. Krok 4: Nowa zawartość pliku

    ok. 4 min

    Usuń stare wiersze (w nano Ctrl+K wycina cały wiersz) i wpisz:

    network:
      version: 2
      ethernets:
        enp0s3:
          dhcp4: false
          dhcp6: false
          addresses:
            - 10.0.2.20/24
          routes:
            - to: default
              via: 10.0.2.2
          nameservers:
            addresses: [8.8.8.8, 1.1.1.1]
    
    • addresses - adres z maską w zapisie CIDR (/24 = 255.255.255.0),
    • routes z to: default - brama domyślna (dawne gateway4 jest przestarzałe - netplan wyświetla przy nim ostrzeżenie),
    • nameservers - serwery DNS.

    W przykładzie adres jest z sieci NAT VirtualBoxa (10.0.2.0/24, brama 10.0.2.2), żeby maszyna dalej miała internet. Na egzaminie wpisz adres, maskę, bramę i DNS z arkusza (np. 192.168.10.10/24).

    Typowe błędy

    YAML liczy spacje. Wcięcia to zawsze spacje (nie Tab), po 2 na poziom, a - listy stoi pod nazwą klucza o 2 spacje głębiej. Jedna spacja za dużo albo za mało i netplan odrzuca cały plik (przykład błędu niżej).

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 4
  5. Krok 5: Zapis: Ctrl+O, Enter, Ctrl+X

    ok. 1 min

    Ctrl+O - nano pyta o nazwę pliku (zostaje ta sama), Enter zapisuje, Ctrl+X zamyka edytor.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 5
  6. Etap 3: Zastosowanie i sprawdzenie

    Kroki 6-9

    Krok 6: Bezpieczny test: netplan try

    ok. 2 min
    sudo netplan try
    

    Netplan stosuje nową konfigurację i odlicza 120 sekund. Jeśli sieć działa - naciśnij Enter. Jeśli po zmianie stracisz połączenie (np. pracujesz przez SSH i adres się zmienił), po upływie czasu netplan sam przywróci poprzednie ustawienia.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 6
  7. Krok 7: Configuration accepted

    ok. 1 min

    Po Enterze: Configuration accepted. - konfiguracja zostaje na stałe. Bez testu to samo robi sudo netplan apply (od razu, bez cofania).

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 7
  8. Krok 8: Sprawdzenie: adres, brama, DNS

    ok. 2 min
    ip -br a; ip route; resolvectl dns enp0s3
    
    • enp0s3 UP 10.0.2.20/24 - nowy adres,
    • default via 10.0.2.2 dev enp0s3 proto static - brama ustawiona statycznie (wcześniej proto dhcp),
    • Link 2 (enp0s3): 8.8.8.8 1.1.1.1 - serwery DNS.
    Typowe błędy

    Nie sprawdzaj DNS przez cat /etc/resolv.conf - w Ubuntu jest tam nameserver 127.0.0.53 (lokalny systemd-resolved), a prawdziwe serwery pokazuje dopiero resolvectl.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 8
  9. Krok 9: Sprawdzenie: ping do bramy i do internetu

    ok. 2 min
    ping -c 3 10.0.2.2
    ping -c 3 ubuntu.com
    

    Pierwszy ping sprawdza sieć lokalną i bramę, drugi - routing do internetu i DNS (nazwa ubuntu.com zamieniła się na adres). -c 3 kończy ping po 3 pakietach - bez tego trzeba go przerwać Ctrl+C.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 9
  10. Etap 4: Błędy i trwałość

    Kroki 10-12

    Krok 10: Typowy błąd: złe wcięcie

    ok. 2 min

    Tak wygląda plik z jedną spacją za mało przed addresses, sprawdzony poleceniem sudo netplan generate:

    /etc/netplan/99-test.yaml:5:6: Invalid YAML: inconsistent indentation - netplan podaje wiersz i kolumnę błędu i nic nie zmienia w działającej sieci.

    Wyżej jest też ostrzeżenie „Permissions ... are too open”: pliki netplanu mogą zawierać hasła Wi-Fi, więc powinny mieć prawa 600. Plik utworzony przez tee dostał 644; popraw to poleceniem sudo chmod 600 <plik>.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 10
  11. Krok 11: Po usunięciu błędnego pliku

    ok. 1 min
    sudo rm /etc/netplan/99-test.yaml
    sudo netplan generate && echo OK
    

    netplan generate bez komunikatów i OK - konfiguracja jest poprawna.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 11
  12. Krok 12: Po restarcie adres zostaje

    ok. 2 min
    sudo reboot
    ip -br a; ip route
    

    Po ponownym uruchomieniu karta ma dalej 10.0.2.20/24, a brama proto static - konfiguracja jest trwała.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 12

Podgląd

Sprawdź się

Pytania egzaminacyjne z tego zakresu w trybie nauki:

Instalacja Ubuntu Server 26.04 LTS w VirtualBox

INF.02Ubuntu Server 26.04.1 LTS, VirtualBox 7.1ok. 45 min

Ubuntu Server 26.04 LTS w VirtualBox krok po kroku: instalator Subiquity po polsku, LVM, użytkownik, SSH, cloud-init i powiększenie dysku.

Statyczny adres IP w Debianie 13: /etc/network/interfaces

INF.02Debian 13.7 (trixie), ifupdown, VirtualBox 7.1ok. 25 min

Adres statyczny w Debianie 13 bez pulpitu: /etc/network/interfaces, nano, ifdown i ifup, brama, DNS w resolv.conf, ping i typowe pułapki.

Autor: , licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Zasady wykorzystania.

Potwierdzenie

Informacja