Przejdź do głównej treści
INF.0215 kroków · ok. 25 min · poziom podstawowy

Statyczny adres IP w Debianie 13: /etc/network/interfaces

Oprogramowanie: Debian 13.7 (trixie), ifupdown, VirtualBox 7.1

Adres statyczny w Debianie 13 bez pulpitu: /etc/network/interfaces, nano, ifdown i ifup, brama, DNS w resolv.conf, ping i typowe pułapki.

Prawie każdy arkusz INF.02 z serwerem Linux zaczyna się od zdania „ustaw adres IP interfejsu sieciowego podłączonego do przełącznika”. W Debianie bez środowiska graficznego robi się to w pliku /etc/network/interfaces - tutorial pokazuje cały proces na prawdziwej maszynie: kopię pliku, edycję w nano, właściwą kolejność ifdown i ifup, bramę, DNS, test ping i restart.

Każdy zrzut to konsola Debiana 13 w maszynie wirtualnej VirtualBox, przy kluczowych krokach jest film. W przykładzie: karta enp0s3, adres 192.168.0.3/24, brama 192.168.0.1, DNS 192.168.0.2. Na egzaminie wpisuje się wartości z arkusza.

Na końcu są dwie pułapki, na których najczęściej traci się czas: „interface already configured” i drugi adres dokładany przez klienta DHCP.

O haśle ZAQ!2wsx używanym na tej maszynie: to wspólne hasło do ćwiczeń, znane z arkuszy. Na serwerze w prawdziwej sieci każde konto ma własne, długie i losowe hasło.

  1. Etap 1: Sprawdzenie stanu

    Kroki 1-3

    Krok 1: Stan wyjściowy: ip a

    ok. 1 min

    Zaloguj się na konto z prawem sudo i sprawdź karty sieciowe:

    ip a
    

    Karta nazywa się enp0s3 (nie eth0) - tę nazwę wpiszesz w konfiguracji. Ma tylko adres 169.254.x.x/16: to adres link-local, który system nadaje sobie sam, gdy w sieci nie odpowiada serwer DHCP. Taki adres oznacza „nie dostałem adresu”, a nie poprawną konfigurację.

    Typowe błędy

    Na stanowisku egzaminacyjnym serwer często ma dwie karty. Arkusz mówi, którą ustawić („interfejs podłączony do przełącznika”). Kartę rozpoznasz po kolejności, adresie MAC (link/ether) albo odłączając na chwilę kabel (stan zmienia się z UP na DOWN).

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 1
  2. Krok 2: Plik /etc/network/interfaces

    ok. 1 min

    Debian bez środowiska graficznego konfiguruje sieć programem ifupdown, a ustawienia trzyma w pliku /etc/network/interfaces:

    cat /etc/network/interfaces
    

    Dla karty enp0s3 są dwa wiersze: allow-hotplug enp0s3 (włącz kartę, gdy system ją wykryje) i iface enp0s3 inet dhcp - adres z DHCP. Ten drugi wiersz zmienimy na adres statyczny.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 2
  3. Krok 3: Kopia zapasowa pliku

    ok. 1 min

    Zanim cokolwiek zmienisz, zrób kopię - pomyłka w tym pliku potrafi odciąć serwer od sieci:

    sudo cp /etc/network/interfaces /etc/network/interfaces.bak
    ls -l /etc/network/
    

    W katalogu jest teraz interfaces.bak. Gdyby coś poszło źle, przywrócisz go poleceniem sudo cp /etc/network/interfaces.bak /etc/network/interfaces.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 3
  4. Etap 2: Konfiguracja adresu

    Kroki 4-11

    Krok 4: ifdown PRZED edycją

    ok. 1 min

    Wyłącz kartę, póki plik jeszcze opisuje DHCP:

    sudo ifdown enp0s3
    ip -br a
    pgrep -a dhcpcd; echo kod: $?
    

    ifdown czyta konfigurację z pliku - przy inet dhcp zatrzymuje klienta DHCP (dhcpcd). Karta ma stan DOWN, a pgrep nic nie znajduje (kod 1) - klient DHCP nie działa.

    Typowe błędy

    Kolejność ma znaczenie. Jeśli najpierw zmienisz plik, a potem wyłączysz kartę, ifdown uzna ją za statyczną i nie zatrzyma klienta DHCP. Skutek opisuje ostatni etap tutorialu - na karcie zostaje drugi, przypadkowy adres.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 4
  5. Krok 5: Edycja pliku w nano

    ok. 1 min

    Otwórz plik w edytorze:

    sudo nano /etc/network/interfaces
    

    Kursor stoi na początku pliku. Strzałkami przejdź do wiersza allow-hotplug enp0s3.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 5
  6. Krok 6: Konfiguracja statyczna

    ok. 3 min

    Zamień dwa wiersze karty na:

    auto enp0s3
    iface enp0s3 inet static
        address 192.168.0.3/24
        gateway 192.168.0.1
    
    • auto - kartę włącza się przy każdym starcie, także gdy kabel jest wpięty później (pewniejsze niż allow-hotplug dla serwera z adresem statycznym),
    • address - adres z maską w zapisie CIDR (/24 = 255.255.255.0). Można też osobno: address 192.168.0.3 i netmask 255.255.255.0,
    • gateway - brama domyślna z arkusza.

    W nano Ctrl+K wycina cały wiersz - tak najszybciej usuniesz stare wiersze. Wcięcia (4 spacje) są dla czytelności, nie są wymagane.

    Typowe błędy

    Najczęstsze literówki: adress zamiast address, gatway zamiast gateway, zła nazwa karty (eth0) albo zostawiony stary wiersz iface enp0s3 inet dhcp obok nowego. Każda z nich sprawia, że ifup kończy się błędem. Dwa wiersze inet6 auto na dole dotyczą IPv6 - zostaw je.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 6
  7. Krok 7: Zapis: Ctrl+O, Enter

    ok. 1 min

    Ctrl+O zapisuje plik - nano pyta o nazwę („Zapisz do pliku: /etc/network/interfaces”), potwierdź Enterem.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 7
  8. Krok 8: Zapisano, wyjście: Ctrl+X

    ok. 1 min

    Na dole pojawia się „[ Zapisano 16 linii ]”. Ctrl+X zamyka edytor. Jeśli przy wyjściu nano pyta o zapis zmian, plik nie został zapisany - odpowiedz T (tak) i potwierdź nazwę Enterem.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 8
  9. Krok 9: Sprawdzenie pliku

    ok. 1 min
    cat /etc/network/interfaces
    

    Po samym zapisie pliku nic się jeszcze nie zmieniło w działającej karcie - konfiguracja zadziała po ifup albo po restarcie.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 9
  10. Krok 10: ifup i sprawdzenie adresu

    ok. 2 min

    Włącz kartę z nową konfiguracją i sprawdź efekt:

    sudo ifup enp0s3
    ip -br a
    ip route
    pgrep dhcpcd; echo kod: $?
    
    • enp0s3 UP 192.168.0.3/24 - adres statyczny jest na karcie,
    • default via 192.168.0.1 dev enp0s3 - brama domyślna,
    • pgrep nic nie znajduje - nie działa żaden klient DHCP, który mógłby dołożyć drugi adres.
    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 10
  11. Krok 11: Serwer DNS: /etc/resolv.conf

    ok. 2 min

    Adres serwera DNS w Debianie bez dodatkowych pakietów trafia do pliku /etc/resolv.conf:

    echo "nameserver 192.168.0.2" | sudo tee /etc/resolv.conf
    cat /etc/resolv.conf
    

    tee z sudo zapisuje plik z prawami roota (samo sudo echo … > plik nie zadziała, bo przekierowanie wykonuje jeszcze zwykły użytkownik). Drugi serwer DNS to kolejny wiersz nameserver. Gdy arkusz każe ustawić DNS „localhost”, wpisz nameserver 127.0.0.1.

    Typowe błędy

    Wiersz dns-nameservers 192.168.0.2 w pliku interfaces działa tylko wtedy, gdy zainstalowany jest pakiet resolvconf. Bez niego jest ignorowany bez żadnego komunikatu - dlatego sprawdzaj DNS w /etc/resolv.conf.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 11
  12. Etap 3: Sprawdzenie

    Kroki 12-13

    Krok 12: ping do innego komputera

    ok. 1 min

    Sprawdź łączność z innym komputerem w sieci (tu stacja Windows 10 o adresie 192.168.0.10):

    ping -c 4 192.168.0.10
    

    -c 4 wysyła cztery pakiety i kończy (bez tej opcji Linux pinguje bez końca - przerwiesz Ctrl+C). Wynik 4 received, 0% packet loss potwierdza łączność.

    Typowe błędy

    „Destination Host Unreachable” oznacza, że komputer docelowy nie odpowiada w sieci lokalnej: jest wyłączony, wpięty do innego portu lub VLAN-u albo ma adres z innej podsieci. Windows dodatkowo domyślnie blokuje ping w zaporze - na stacji trzeba włączyć regułę dla ICMPv4 (żądanie echa), o co arkusze często proszą osobno.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 12
  13. Krok 13: Po restarcie adres zostaje

    ok. 2 min

    Ostateczny test to restart serwera (sudo reboot) i ponowne sprawdzenie:

    ip -br a; ip route; cat /etc/resolv.conf
    

    Adres 192.168.0.3/24, brama i DNS są na miejscu - konfiguracja jest trwała. Tak samo sprawdzi ją egzaminator.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 13
  14. Etap 4: Typowe problemy

    Kroki 14-15

    Krok 14: Pułapka: „interface already configured”

    ok. 1 min

    Ten zrzut pokazuje, co się dzieje, gdy pominiesz ifdown przed edycją: po zmianie pliku sudo ifup enp0s3 odpowiada ifup: interface enp0s3 already configured i nic nie robi. Karta nadal ma adres 169.254.x.x, a trasa domyślna prowadzi donikąd.

    Typowe błędy

    Samo sudo systemctl restart networking w tej sytuacji też nie pomaga w pełni - zostawia działającego klienta DHCP.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 14
  15. Krok 15: Pułapka: dwa adresy na karcie

    ok. 1 min

    Po ifdown i ifup adres statyczny wprawdzie się pojawia, ale klient DHCP uruchomiony wcześniej wciąż działa i po chwili dokłada drugi adres 169.254.x.x/16. Najprostsza naprawa to restart serwera (sudo reboot) - po starcie działa już tylko konfiguracja statyczna. Zatrzymać sam klient DHCP można też poleceniem sudo dhcpcd -k enp0s3.

    Zrzut ekranu po tym kroku
    Zrzut ekranu po kroku 15

Podgląd

Sprawdź się

Pytania egzaminacyjne z tego zakresu w trybie nauki:

Instalacja Debiana 13 w trybie tekstowym w VirtualBox

INF.02Debian 13.7 (trixie), VirtualBox 7.1ok. 40 min

Instalacja Debiana 13 w trybie tekstowym w VirtualBox, po polsku: hasło roota, użytkownik, dysk, wybór oprogramowania Spacją, GRUB i sprawdzenie systemu.

Konta i grupy użytkowników w Linuksie: useradd, groupadd, usermod

INF.02Debian 13.7 (trixie), VirtualBox 7.1ok. 30 min

Konta i grupy w Debianie z konsoli: useradd, adduser, passwd, groupadd, usermod -aG, chage, blokada konta i sprawdzanie id oraz /etc/passwd.

Połączenie SSH z Windows przez PuTTY do serwera Debian

INF.02Debian 13.7 (trixie), OpenSSH 10.0, PuTTY 0.85, Windows 10 22H2, VirtualBox 7.1ok. 25 min

Serwer SSH na Debianie 13 (openssh-server, systemctl enable) i połączenie z Windows przez PuTTY: port 22, odcisk klucza, logowanie.

Autor: , licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Zasady wykorzystania.

Potwierdzenie

Informacja