Instalacja XAMPP w Windows: Apache, MySQL i pierwszy plik PHP

Wejdź na apachefriends.org - to jedyne oficjalne źródło XAMPP (strona ma też polską wersję). Na dole strony, w pasku Pobierz, kliknij XAMPP dla Windows. Obok nazwy widać wersję: 8.2.12 oznacza PHP 8.2.12.

Po kliknięciu strona pokazuje komunikat „Niesamowite!”, a pobieranie z serwera SourceForge zaczyna się po kilku sekundach w nowej karcie. Jeśli nic się nie dzieje, kliknij kliknij tutaj w zdaniu pod nagłówkiem.

Plik nazywa się xampp-windows-x64-8.2.12-0-VS16-installer.exe i ma około 150 MB. Otwórz Eksplorator plików (Win+E), przejdź do folderu Pobrane i kliknij plik dwukrotnie.

Pierwsze okno to ostrzeżenie: przy włączonej Kontroli konta użytkownika (UAC) nie należy instalować XAMPP w C:\Program Files, bo zwykłe programy nie mają tam prawa zapisu. Kliknij OK - domyślny folder C:\xampp jest bezpieczny, więc UAC nie trzeba wyłączać.

Ekran powitalny kreatora. Kliknij Next.

Na egzaminie z INF.03 potrzebne są trzy składniki: Apache (serwer WWW), MySQL (w XAMPP to serwer MariaDB) i PHP oraz narzędzie phpMyAdmin. Apache i PHP są wyszarzone - instalują się zawsze. Pozostałe (FileZilla, Mercury, Tomcat, Perl, Webalizer) możesz odznaczyć, żeby skrócić instalację, albo zostawić - nie przeszkadzają. Kliknij Next.

Zostaw domyślny folder C:\xampp i kliknij Next. Pod tą ścieżką będą wszystkie pliki serwera, a strony, które napiszesz, trafią do podfolderu C:\xampp\htdocs.

Panel sterowania XAMPP jest dostępny po angielsku albo po niemiecku. Zostaw English - zrzuty w tym tutorialu i większość poradników w sieci używają angielskich nazw przycisków. Kliknij Next.

Kreator ma komplet ustawień. Kliknij Next, żeby zacząć kopiowanie plików.

Pasek postępu pokazuje rozpakowywanie. Na testowej maszynie trwało to około 20 minut, bo Windows Defender sprawdza każdy z kilkudziesięciu tysięcy plików. Na szybkim dysku SSD zwykle wystarcza kilka minut.

Zostaw zaznaczone Do you want to start the Control Panel now? i kliknij Finish. Panel sterowania uruchomi się i schowa do zasobnika obok zegara (pomarańczowa ikona XAMPP). Kliknij tę ikonę, żeby otworzyć okno. Później panel znajdziesz w menu Start jako XAMPP Control Panel.

Każdy wiersz to jeden serwer. Przycisk Start go uruchamia, Admin otwiera jego stronę administracyjną, Config - pliki konfiguracyjne, a Logs - dzienniki błędów. W dolnej części panel wypisuje komunikaty. Wiersz „Running with Administrator rights - good!” pojawia się tylko, gdy panel działa z uprawnieniami administratora.

Kliknij Start w wierszu Apache. Za pierwszym razem Windows zapyta, czy wpuścić program Apache HTTP Server do sieci. Do nauki serwer ma być dostępny tylko z tego komputera, więc zaznacz wyłącznie Sieci prywatne, odznacz Sieci publiczne i kliknij Zezwalaj na dostęp.

Kliknij Start w wierszu MySQL. Przy pytaniu zapory o program mysqld kliknij Anuluj: baza ma być dostępna tylko dla stron z tego komputera (PHP łączy się z nią przez localhost), a nie z sieci.

Nazwy Apache i MySQL mają teraz zielone tło, a w kolumnie Port(s) widać porty: Apache 80 i 443, MySQL 3306. W kolumnie PID(s) są numery procesów. Na żółto nazwa świeci tylko przez chwilę, gdy serwer startuje.

Otwórz przeglądarkę i wpisz w pasku adresu localhost. Apache przekieruje Cię na localhost/dashboard/ - stronę powitalną XAMPP z numerem wersji. Skoro ją widzisz, serwer WWW działa.

Kliknij phpMyAdmin w górnym menu (albo wpisz localhost/phpmyadmin, albo kliknij Admin przy MySQL w panelu). Po lewej stronie widać bazy, a po prawej informacje o serwerze: MariaDB 10.4.32, Apache 2.4.58 i PHP 8.2.12. W phpMyAdmin importuje się bazy z arkuszy egzaminacyjnych i wykonuje zapytania SQL.

Kliknij Explorer w panelu XAMPP i otwórz folder htdocs. Wszystko, co tu leży, jest dostępne w przeglądarce pod adresem localhost. Utwórz w nim folder na swoją pracę - tu nazywa się test. Plik C:\xampp\htdocs\test\index.php będzie widoczny jako localhost/test/.

Utwórz w folderze test plik index.php (w Notatniku: Plik → Zapisz jako, typ Wszystkie pliki, kodowanie UTF-8) z dwoma wierszami:

<?php
echo "Serwer działa, PHP w wersji " . phpversion();

Wpisz w przeglądarce localhost/test/. Apache sam otworzy plik index.php, PHP wykona kod, a Ty zobaczysz napis z numerem wersji. To jest dowód, że cała ścieżka działa: przeglądarka → Apache → PHP.

Najczęstszy kłopot: po kliknięciu Start nazwa Apache na moment robi się żółta, a potem w dzienniku pojawia się „Error: Apache shutdown unexpectedly”. Prawie zawsze znaczy to, że port 80 (albo 443) zajął już inny program, a dwa serwery nie mogą słuchać na tym samym porcie.

Kliknij Netstat w panelu. Szukaj wiersza z portem 80. W kolumnach PID i Name jest program, który go zajął. Tu port trzyma proces System o numerze 4 - tak wygląda port zajęty przez wbudowany w Windows mechanizm serwera HTTP, z którego korzysta m.in. IIS. Ten sam wynik daje w wierszu poleceń netstat -ano | findstr :80.

Gdy programu blokującego nie da się wyłączyć, przenieś Apache na inny port. Kliknij Config w wierszu Apache i wybierz Apache (httpd.conf) - plik otworzy się w Notatniku.

Wyszukaj (Ctrl+F) tekst Listen 80. Ten wiersz mówi, na którym porcie Apache czeka na połączenia.

Zmień wiersz na Listen 8080 i zapisz plik (Ctrl+S). Port 8080 jest zwyczajowym zapasowym portem serwerów WWW i zwykle jest wolny.

Kliknij Start przy Apache. Panel nadal ostrzega na czerwono, że port 80 jest zajęty (sprawdza port zapisany w swoich ustawieniach), ale wiersz „Status change detected: running” i port 8080 w kolumnie Port(s) pokazują, że serwer działa. Ostrzeżenie panelu wyłączysz w Config → Service and Port Settings, wpisując 8080 jako Main Port Apache.

Przy porcie innym niż 80 adres musi zawierać numer portu: localhost:8080/test/, a phpMyAdmin otworzysz pod localhost:8080/phpmyadmin. Gdy port 80 się zwolni, możesz przywrócić Listen 80 i wrócić do adresów bez numeru.

Przed wyłączeniem komputera kliknij Stop przy MySQL i Apache, a dopiero potem Quit. Serwery to osobne programy - działają niezależnie od okna panelu. Wyłączenie komputera z działającym MySQL zwykle niczego nie psuje, ale nagłe przerwanie zapisu potrafi uszkodzić pliki bazy - wtedy MySQL przestaje startować, a przyczynę pokazuje Logs → mysql_error.log.