Co to jest aberracja sferyczna?
Aberracja sferyczna to wada optyczna soczewki lub obiektywu polegająca na tym, że promienie świetlne przechodzące przez różne strefy soczewki nie ogniskują się w tym samym punkcie. Najczęściej promienie biegnące blisko brzegu soczewki skupiają się w innym miejscu niż promienie przechodzące blisko osi optycznej.
W efekcie obraz nie jest idealnie ostry, nawet jeśli ustawienie ostrości wydaje się poprawne. Na schematach aberrację sferyczną rozpoznaje się po tym, że promienie po przejściu przez soczewkę przecinają oś optyczną w różnych punktach, zamiast spotkać się w jednym ognisku.
Jak objawia się na zdjęciu?
Aberracja sferyczna może powodować:
- spadek ostrości obrazu,
- miękki, lekko zamglony wygląd zdjęcia,
- obniżenie kontrastu drobnych szczegółów,
- trudność w uzyskaniu punktowego odwzorowania źródeł światła.
Kiedy jest najbardziej widoczna?
Najczęściej pojawia się przy pracy z dużym otworem przysłony, czyli przy małej wartości liczby przysłony, np. f/1.4 lub f/2. Po przymknięciu przysłony część promieni brzegowych zostaje odcięta, dlatego wada zwykle staje się mniej widoczna.
Jak ją ograniczyć?
Aberrację sferyczną ogranicza się przez:
- stosowanie soczewek asferycznych,
- odpowiednią korekcję optyczną obiektywu,
- przymknięcie przysłony,
- używanie obiektywów lepszej jakości.
Różnica względem innych wad
Nie należy mylić jej z aberracją chromatyczną, która daje kolorowe obwódki, ani z dystorsją, która zniekształca geometrię obrazu. Aberracja sferyczna dotyczy przede wszystkim nieprawidłowego skupiania promieni i utraty ostrości.