Centra czułości to miejsca w kryształach halogenków srebra emulsji fotograficznej, które szczególnie łatwo reagują na działanie światła. Mogą być związane z defektami sieci krystalicznej lub domieszkami chemicznymi. Dzięki nim materiał światłoczuły może zarejestrować obraz nawet przy stosunkowo małej ilości światła.
Co dzieje się podczas naświetlania?
W czasie ekspozycji fotony padają na kryształy halogenków srebra, np. bromku srebra. Energia światła powoduje powstanie elektronów, które uczestniczą w redukcji jonów srebra do atomów srebra metalicznego. Pojedyncze atomy srebra gromadzą się w określonych miejscach kryształu.
Gdy w centrum czułości powstanie wystarczająco duże skupisko atomów srebra, staje się ono centrum wywoływalnym. Oznacza to, że podczas wywoływania chemicznego właśnie w tym miejscu rozpocznie się intensywna redukcja halogenku srebra do srebra metalicznego.
Związek z obrazem utajonym
Przekształcenie centrów czułości w centra wywoływalne zachodzi na etapie powstawania obrazu utajonego. Obraz ten nie jest jeszcze widoczny gołym okiem, ale istnieje w emulsji jako zapis chemiczny ekspozycji.
Czego nie mylić?
- Obraz utajony – powstaje podczas naświetlania; centra czułości stają się centrami wywoływalnymi.
- Wywoływanie – zamienia obraz utajony w widzialny obraz srebrowy.
- Utrwalanie – usuwa nienaświetlone i niewywołane halogenki srebra.
W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest skojarzenie: centra czułości → centra wywoływalne = powstawanie obrazu utajonego.