Gradacja papieru fotograficznego określa kontrast, jaki papier nadaje odbitce czarno-białej wykonywanej z negatywu. Im wyższa gradacja, tym większy kontrast pozytywu: głębsze czernie, jaśniejsze biele i mniej półtonów. Im niższa gradacja, tym obraz jest bardziej miękki, z łagodniejszymi przejściami tonalnymi.
Rodzaje gradacji
W tradycyjnej fotografii czarno-białej stosuje się papiery o różnych twardościach:
- papier miękki – daje niski kontrast, dużo półtonów; stosowany, gdy trzeba uzyskać małokontrastowy pozytyw lub kopiować z kontrastowego negatywu,
- papier normalny – daje standardowy kontrast; używany przy prawidłowo naświetlonym i wywołanym negatywie, gdy oczekuje się typowej odbitki,
- papier twardy – zwiększa kontrast; przydatny przy negatywach zbyt płaskich, mało kontrastowych,
- papier bardzo twardy – daje bardzo wysoki kontrast, ogranicza liczbę półtonów.
Zastosowanie w kopiowaniu negatywu
Dobór papieru zależy od kontrastu negatywu i oczekiwanego efektu na pozytywie. Jeśli negatyw został wywołany do zalecanego stopnia, czyli ma prawidłową gęstość i kontrast, to do uzyskania małokontrastowego pozytywu należy użyć papieru miękkiego.
Zasada egzaminacyjna
W pytaniach o kontrast odbitki warto zapamiętać prostą zależność:
- miękki papier = mniejszy kontrast pozytywu,
- twardy papier = większy kontrast pozytywu.
Dlatego odpowiedź na pytanie o małokontrastowy pozytyw brzmi: papier miękki.