Materiał odwracalny barwny to fotograficzny materiał światłoczuły, który po obróbce daje obraz pozytywowy bezpośrednio na filmie. Efektem jest najczęściej slajd, czyli diapozytyw barwny przeznaczony do projekcji, skanowania lub reprodukcji.
W odróżnieniu od filmu negatywowego barwnego materiał odwracalny nie tworzy obrazu negatywowego wymagającego późniejszego kopiowania na papier. Po prawidłowej obróbce jasne partie fotografowanej sceny są jasne na filmie, a ciemne pozostają ciemne.
Charakterystyczna obróbka
Obróbka materiałów odwracalnych barwnych jest bardziej złożona niż obróbka negatywów. Typowy układ etapów obejmuje:
- wywoływanie czarno-białe – powstaje obraz srebrowy z pierwszego naświetlenia,
- przerywanie – zatrzymanie działania wywoływacza,
- odbielanie / odwracanie – przygotowanie pozostałych halogenków srebra do dalszej obróbki,
- zadymianie – chemiczne lub świetlne uaktywnienie nienaświetlonych halogenków srebra,
- wywoływanie barwne – powstają barwniki tworzące obraz pozytywowy,
- utrwalanie – usunięcie niepotrzebnych związków srebra,
- płukanie – wypłukanie resztek chemikaliów.
Jak rozpoznać w pytaniu egzaminacyjnym?
Jeżeli w opisie procesu pojawiają się jednocześnie: pierwsze wywoływanie czarno-białe, zadymianie oraz wywoływanie barwne, chodzi o materiał odwracalny barwny, a nie o papier kolorowy ani negatyw barwny.
Zastosowanie
Materiały odwracalne barwne stosowano głównie do wykonywania slajdów o wysokim kontraście, dużej ostrości i nasyconych barwach. W praktyce wymagają bardzo dokładnej ekspozycji, ponieważ mają mniejszą tolerancję na błędy naświetlenia niż negatywy barwne.