Odwzorowanie przez soczewkę opisuje, jaki obraz powstanie po przejściu promieni świetlnych przez soczewkę lub obiektyw: rzeczywisty albo pozorny, prosty albo odwrócony, pomniejszony, powiększony lub tej samej wielkości.
W fotografii obiektyw działa jak układ soczewek skupiających. Aby na matrycy lub materiale światłoczułym powstał ostry obraz, musi być spełniona zależność między odległością przedmiotu od obiektywu, odległością obrazu od obiektywu i ogniskową.
Najważniejszy przypadek: przedmiot w odległości 2f
Jeżeli fotografowany obiekt znajduje się w odległości:
x = 2f
od obiektywu, to obraz powstaje po drugiej stronie soczewki również w odległości 2f. Taki obraz jest:
- rzeczywisty – można go zarejestrować na matrycy lub kliszy,
- odwrócony – góra i dół są zamienione miejscami,
- tej samej wielkości co przedmiot.
To właśnie dlatego w pytaniu egzaminacyjnym poprawna odpowiedź to x = 2f.
Inne położenia przedmiotu
Dla soczewki skupiającej obowiązują typowe zależności:
- x > 2f – obraz rzeczywisty, odwrócony i pomniejszony,
- x = 2f – obraz rzeczywisty, odwrócony i tej samej wielkości,
- f < x < 2f – obraz rzeczywisty, odwrócony i powiększony,
- x = f – obraz nie powstaje na ekranie, promienie wychodzą równolegle,
- x < f – obraz jest pozorny, prosty i powiększony.
Znaczenie w fotografii
W aparacie fotograficznym istotne jest, aby obraz był rzeczywisty, ponieważ tylko taki może zostać zapisany na matrycy. Odwrócenie obrazu jest naturalną cechą działania obiektywu i nie stanowi problemu technicznego, ponieważ aparat oraz późniejsze przetwarzanie obrazu uwzględniają ten fakt.