Pierścienie Newtona
Słownik kwalifikacji AUD.02 - Rejestracja, obróbka i publikacja obrazu
Co to są pierścienie Newtona?
Pierścienie Newtona to charakterystyczny efekt optyczny w postaci jasnych i ciemnych, najczęściej koncentrycznych pierścieni. W fotografii tradycyjnej mogą pojawić się podczas kopiowania lub powiększania obrazu za pomocą powiększalnika, gdy materiał światłoczuły, negatyw albo diapozytyw styka się z gładką powierzchnią szkła.
Dlaczego powstają?
Efekt wynika z interferencji światła w bardzo cienkiej warstwie powietrza znajdującej się między dwiema powierzchniami, np. między filmem a szybką ramki powiększalnika. Jeśli powierzchnie nie przylegają idealnie równo, tworzą się mikroskopijne różnice odległości. Światło odbite od tych powierzchni nakłada się, tworząc wzór pierścieni.
Gdzie występują w praktyce fotograficznej?
Pierścienie Newtona mogą pojawić się m.in.:
- podczas wykonywania odbitek w ciemni fotograficznej,
- przy kopiowaniu negatywów lub slajdów w powiększalniku,
- podczas skanowania filmu dociskanego do szyby,
- gdy film znajduje się w ramce ze zwykłym, gładkim szkłem.
Jak im zapobiegać?
Aby ograniczyć ryzyko powstawania pierścieni Newtona, stosuje się:
- szybki antynewtonowskie o lekko matowej lub mikroteksturowanej powierzchni,
- ramki bezszybkowe, jeśli pozwala na to format filmu,
- dokładne oczyszczenie filmu i szkła,
- unikanie nadmiernego docisku filmu do idealnie gładkiej szyby.
Zapamiętaj na egzamin
Pierścienie Newtona nie są rodzajem pierścieni pośrednich ani źródłem światła. To efekt optyczny pojawiający się podczas kopiowania lub powiększania, szczególnie przy kontakcie filmu ze szkłem.