Plan fotograficzny określa, jak duży fragment fotografowanego obiektu lub postaci znajduje się w kadrze. W fotografii portretowej i reporterskiej plany pomagają świadomie dobrać odległość aparatu, ogniskową oraz kompozycję zdjęcia.
Najważniejsze plany postaci
- Plan totalny – pokazuje bardzo szeroki widok, np. postać jako mały element krajobrazu lub przestrzeni.
- Plan pełny – obejmuje całą sylwetkę człowieka od stóp do głowy.
- Plan amerykański – pokazuje postać mniej więcej od kolan w górę. Nazwa pochodzi z westernów, gdzie kadr obejmował rewolwer zawieszony przy pasie.
- Plan średni – obejmuje zwykle postać od pasa w górę.
- Półzbliżenie – pokazuje popiersie, najczęściej od klatki piersiowej w górę.
- Zbliżenie – koncentruje się na twarzy lub wybranym detalu.
- Detal – pokazuje bardzo mały fragment, np. oko, dłoń, element stroju.
Plan amerykański w pytaniach egzaminacyjnych
Jeżeli w treści pojawia się informacja, że zdjęcie pokazuje 3/4 postaci ludzkiej albo postać do kolan, chodzi o plan amerykański. Jest to częsty egzaminacyjny wyróżnik.
Jak zapamiętać?
- cała postać = plan pełny,
- postać do kolan = plan amerykański,
- postać od pasa = plan średni,
- sama twarz = zbliżenie.
W praktyce dobór planu wpływa na odbiór zdjęcia: plan szeroki pokazuje relację postaci z otoczeniem, a węższy plan mocniej skupia uwagę na mimice, emocjach i szczegółach.