Plany fotograficzne
Słownik kwalifikacji AUD.02 - Rejestracja, obróbka i publikacja obrazu
Czym są plany fotograficzne?
Plan fotograficzny określa, jak duży fragment przestrzeni lub postaci obejmuje kadr. Jest związany z odległością aparatu od fotografowanego obiektu, ogniskową obiektywu i sposobem kadrowania. Znajomość planów pomaga poprawnie opisywać zdjęcia oraz świadomie budować przekaz obrazu.
Najczęściej spotykane plany
- Plan totalny – bardzo szeroki kadr pokazujący dużą przestrzeń, np. krajobraz, plac, pustynię, góry. Postacie, jeśli występują, są małe i podporządkowane otoczeniu. Służy do pokazania miejsca akcji, skali i przestrzeni.
- Plan ogólny – pokazuje całą postać lub grupę postaci wraz z istotnym fragmentem otoczenia. Człowiek jest już wyraźniej rozpoznawalny niż w planie totalnym.
- Plan pełny – obejmuje całą sylwetkę człowieka od stóp do głów. Postać jest głównym tematem kadru, a tło ma mniejsze znaczenie.
- Plan amerykański – przedstawia postać mniej więcej od kolan lub połowy ud w górę. Nazwa pochodzi z westernów, gdzie taki kadr pokazywał twarz, tułów i kaburę.
- Plan średni, półzbliżenie, zbliżenie, detal – coraz ciaśniejsze kadry, skupiające uwagę na osobie, twarzy lub szczególe.
Jak rozpoznać plan totalny?
W planie totalnym najważniejsze jest otoczenie, a nie pojedyncza postać. Ludzie są drobni, często stanowią tylko element skali. Jeżeli fotografia plenerowa pokazuje rozległy krajobraz, a osoby są małe i oddalone, mamy do czynienia z planem totalnym.
Znaczenie w egzaminie
W pytaniach egzaminacyjnych należy zwracać uwagę na proporcję między postacią a przestrzenią. Jeśli dominuje krajobraz, odpowiedzią zwykle nie będzie plan pełny ani amerykański, lecz plan totalny albo ogólny.