Równanie soczewki opisuje zależność między ogniskową obiektywu, odległością przedmiotu od obiektywu i odległością obrazu od obiektywu. W fotografii pozwala zrozumieć, kiedy obraz będzie rzeczywisty, odwrócony, powiększony lub pomniejszony.
Podstawowy zapis:
1/f = 1/x + 1/y
Gdzie:
- f — ogniskowa soczewki lub obiektywu,
- x — odległość przedmiotowa, czyli odległość fotografowanego obiektu od obiektywu,
- y — odległość obrazowa, czyli odległość obrazu od obiektywu.
Obraz w zależności od położenia przedmiotu
Dla soczewki skupiającej, czyli modelu uproszczonego obiektywu fotograficznego:
x < f— obraz jest pozorny, prosty i powiększony,x = f— obraz powstaje w nieskończoności, nie da się go normalnie zarejestrować na matrycy lub filmie,f < x < 2f— obraz jest rzeczywisty, odwrócony i powiększony,x = 2f— obraz jest rzeczywisty, odwrócony i tej samej wielkości,x > 2f— obraz jest rzeczywisty, odwrócony i pomniejszony.
Powiększenie obrazu
Powiększenie liniowe można zapisać jako:
p = y/x
Jeżeli obraz ma być pomniejszony dwukrotnie, jego skala wynosi 1/2. W modelu cienkiej soczewki daje to odległość przedmiotową x = 3f. W pytaniach testowych często wystarczy jednak rozpoznać zakres: obraz rzeczywisty, odwrócony i pomniejszony powstaje wtedy, gdy przedmiot znajduje się dalej niż 2f, czyli x > 2f.