Co to jest solaryzacja?
Solaryzacja to efekt fotograficzny polegający na częściowym odwróceniu tonów obrazu. Na zdjęciu pojawiają się jednocześnie cechy obrazu pozytywowego i negatywowego: jasne partie mogą stać się ciemne, ciemne jaśniejsze, a na krawędziach obiektów często widać charakterystyczne jasne lub ciemne obwódki.
W fotografii tradycyjnej efekt ten jest znany także jako efekt Sabattiera. Powstaje najczęściej wtedy, gdy materiał światłoczuły zostanie dodatkowo naświetlony w trakcie wywoływania.
Jak rozpoznać solaryzację?
Typowe cechy obrazu po solaryzacji:
- częściowe odwrócenie jasności, podobne do negatywu,
- kontury podkreślone jasną lub ciemną linią,
- nienaturalny, graficzny wygląd zdjęcia,
- efekt „metaliczny” lub surrealistyczny,
- jednoczesna obecność tonów pozytywowych i negatywowych.
Solaryzacja analogowa i cyfrowa
W ciemni fotograficznej solaryzację można uzyskać przez krótkie doświetlenie papieru lub filmu podczas wywoływania. W obróbce cyfrowej podobny efekt uzyskuje się przez modyfikację krzywych tonalnych, odwracanie części zakresów jasności albo użycie gotowego filtra.
W pytaniach egzaminacyjnych
Jeśli na zdjęciu twarz lub obiekt wygląda częściowo jak negatyw, a krawędzie są wyraźnie obrysowane światłem lub cieniem, najczęściej chodzi o solaryzację, a nie o posteryzację, luksografię ani kserokopię.