Winietowanie

Co to jest winietowanie?

Winietowanie to zjawisko polegające na spadku jasności obrazu na brzegach i w narożnikach kadru. Środek zdjęcia jest wtedy jaśniejszy, a krawędzie stopniowo ciemnieją. W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest skojarzenie: winietowanie = ciemniejsze brzegi kadru.

Przyczyny winietowania

Winietowanie może wynikać z kilku powodów:
- konstrukcji optycznej obiektywu, szczególnie przy dużym otworze przysłony,
- użycia obiektywów szerokokątnych,
- zastosowania zbyt grubych filtrów lub osłon przeciwsłonecznych,
- niedopasowania obiektywu do formatu matrycy lub filmu,
- cyfrowej korekcji albo jej braku w aparacie lub programie graficznym.

Kiedy jest najbardziej widoczne?

Najczęściej pojawia się przy maksymalnie otwartej przysłonie, np. f/1.8, f/2.8. Po przymknięciu przysłony efekt zwykle słabnie. Winietowanie bywa też wyraźniejsze na jednolitych powierzchniach, np. niebie, białej ścianie lub tle studyjnym.

Winietowanie jako wada i jako efekt

W fotografii technicznej, produktowej lub reprodukcyjnej winietowanie jest zazwyczaj wadą, ponieważ powoduje nierównomierne naświetlenie kadru. W fotografii artystycznej może być jednak stosowane celowo, aby skierować uwagę widza na środek obrazu.

Jak ograniczyć winietowanie?

• przymknąć przysłonę,
• użyć cieńszego filtra,
• zdjąć nieodpowiednią osłonę przeciwsłoneczną,
• włączyć korekcję obiektywu w aparacie,
• skorygować zdjęcie w programie, np. Lightroom, Camera Raw lub Photoshop.

Nie mylić z innymi wadami

Winietowanie nie oznacza zniekształcenia kształtów, rozszczepienia barw ani utraty ostrości. Dotyczy przede wszystkim nierównomiernej jasności obrazu.