Wywoływanie forsowne to celowe wydłużenie czasu wywoływania, podniesienie temperatury wywoływacza albo zastosowanie silniejszego wywoływacza w celu częściowego zrekompensowania niedoświetlenia materiału światłoczułego. W praktyce mówi się też o „forsowaniu filmu” lub „push processing”.
Stosuje się je wtedy, gdy film został naświetlony tak, jakby miał większą czułość ISO niż nominalna, np. film ISO 400 naświetlono jak ISO 1600. Podczas obróbki trzeba wtedy wywołać go intensywniej, aby uzyskać obraz o użytecznej gęstości.
Skutki wywoływania forsownego
Typowe efekty forsowania to:
- wzrost kontrastu obrazu,
- pozorne zwiększenie użytecznej czułości materiału,
- zwiększenie ziarnistości, szczególnie w fotografii czarno-białej,
- możliwa utrata szczegółów w cieniach,
- często spadek ostrości wizualnej lub pogorszenie wrażenia ostrości przez większe ziarno i kontrast.
Ważne: wywoływanie forsowne nie zmniejsza ziarnistości. Przeciwnie, zwykle ją uwydatnia. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych stwierdzenie, że proces ten zmniejsza ziarnistość, jest fałszywe.
Przykład
Jeżeli film ISO 400 zostanie ustawiony w aparacie jako ISO 1600, otrzyma mniej światła niż powinien. Aby uzyskać czytelny negatyw, laboratorium może zastosować wywoływanie forsowne o +2 EV. Obraz będzie jaśniejszy i bardziej kontrastowy, ale także bardziej ziarnisty.
Zastosowanie
Forsowanie stosuje się głównie przy fotografowaniu w słabym świetle, reportażu, fotografii koncertowej lub sytuacjach, w których nie można użyć statywu, lampy błyskowej ani dłuższego czasu naświetlania.