Czym jest zakres tonalny?
Zakres tonalny to rozpiętość jasności w obrazie lub fotografowanej scenie: od najciemniejszych cieni do najjaśniejszych świateł. Im większa różnica między ciemnymi i jasnymi partiami motywu, tym większy zakres tonalny.
Zakres tonalny motywu a możliwości matrycy
Aparat cyfrowy może zarejestrować tylko określony zakres jasności. Jeśli fotografowana scena ma większą rozpiętość tonalną niż matryca, część informacji zostanie utracona:
- w światłach pojawią się przepalenia, czyli obszary całkowicie białe bez szczegółów,
- w cieniach pojawią się niedoświetlenia, czyli obszary czarne bez detali.
Typowy przykład to fotografowanie wnętrza z jasnym oknem albo krajobrazu pod słońce. Scena zawiera jednocześnie bardzo jasne i bardzo ciemne fragmenty.
Związek z HDR
Technikę HDR stosuje się wtedy, gdy zakres tonalny motywu przekracza możliwości rejestracji pojedynczego zdjęcia. Wykonuje się kilka ujęć o różnej ekspozycji, np. jedno poprawne dla cieni, drugie dla półtonów i trzecie dla świateł, a następnie łączy się je w jeden obraz.
Jak ocenić zakres tonalny?
Pomocny jest histogram zdjęcia. Jeśli wykres jest „przyklejony” do lewej lub prawej krawędzi, oznacza to utratę szczegółów w cieniach lub światłach. W takiej sytuacji warto rozważyć korektę ekspozycji, użycie bracketingu albo wykonanie zdjęcia HDR.