Ziarnistość filmu fotograficznego to widoczna struktura obrazu wynikająca z obecności kryształów halogenków srebra w emulsji światłoczułej. W fotografii czarno-białej po wywołaniu tworzą one obraz srebrowy. Im większe i bardziej widoczne ziarno, tym mniej gładki obraz i tym trudniej uzyskać bardzo duże, szczegółowe powiększenie.
Zależność od czułości ISO
Ziarno jest silnie powiązane z czułością filmu:
- niska czułość, np. 25 ISO, 50 ISO, 100 ISO – drobne ziarno, wysoka szczegółowość, dobra ostrość przy powiększaniu,
- średnia czułość, np. 400 ISO – większe ziarno, kompromis między światłoczułością a jakością,
- wysoka czułość, np. 1600 ISO – wyraźne ziarno, mniejsza ilość drobnych detali.
Dlatego do wykonywania dużych powiększeń z negatywu małoobrazkowego 135 wybiera się filmy niskoczułe, np. 25 ISO. Mały format klatki 24 × 36 mm wymaga dużego powiększenia w ciemni, więc każde ziarno negatywu również zostaje powiększone.
Znaczenie praktyczne
Film o niskiej czułości wymaga więcej światła lub dłuższego czasu naświetlania, ale daje obraz o lepszej jakości technicznej. Sprawdza się w fotografii studyjnej, krajobrazowej, architektonicznej i wszędzie tam, gdzie ważne są detale oraz możliwość wykonania dużych odbitek.
Do zapamiętania
Do wysokich powiększeń najlepiej nadaje się film niskoczuły, ponieważ ma drobne ziarno i większą zdolność oddawania szczegółów.