Szum kwantyzacji

Słownik kwalifikacji AUD.07 - Realizacja nagłośnień

Co to jest szum kwantyzacji?

Szum kwantyzacji to zniekształcenie powstające podczas konwersji sygnału analogowego na cyfrowy w przetworniku A/C, czyli A/D. Wynika z tego, że sygnał analogowy może przyjmować nieskończenie wiele wartości, a sygnał cyfrowy zapisuje amplitudę tylko z określoną dokładnością, zależną od liczby bitów.

Rozdzielczość bitowa a szum

Im większa liczba bitów, tym więcej możliwych poziomów zapisu amplitudy:

  • 8 bitów: 256 poziomów,
  • 16 bitów: 65 536 poziomów,
  • 24 bity: 16 777 216 poziomów.

Każdy dodatkowy bit podwaja liczbę poziomów kwantyzacji, przez co błąd zaokrąglenia jest mniejszy. W praktyce przyjmuje się zasadę:

Zwiększenie rozdzielczości o 1 bit zmniejsza poziom szumu kwantyzacji o około 6 dB.

Dokładniej jest to około 6,02 dB.

Związek z dynamiką i SNR

Dla idealnego przetwornika zależność między liczbą bitów a stosunkiem sygnału do szumu można opisać wzorem:

SNR ≈ 6,02 · N + 1,76 dB

Gdzie N to liczba bitów. Oznacza to, że przetwornik 16-bitowy ma teoretyczny zakres dynamiki około 98 dB, a 24-bitowy około 146 dB.

Znaczenie w realizacji dźwięku

Mniejszy szum kwantyzacji oznacza czystszy zapis cichych fragmentów sygnału. Dlatego w nagraniach i systemach cyfrowych stosuje się większe rozdzielczości, np. 24 bity, aby uzyskać większy zapas dynamiki i mniejsze ryzyko słyszalnych artefaktów.