Bitrate audio
Słownik kwalifikacji AUD.08 - Montaż dźwięku
Bitrate (przepływność bitowa) to ilość danych przypadająca na jedną sekundę nagrania. W audio podaje się go zwykle w kbps, czyli kilobitach na sekundę (kb/s): 128 kbps oznacza, że każda sekunda dźwięku zajmuje 128 000 bitów.
Co to jest kbps
- kbps (kb/s) - kilobity na sekundę, 1 kbps = 1000 bitów na sekundę,
- kB/s - kilobajty na sekundę; 1 bajt = 8 bitów, więc 128 kbps to 16 kB/s.
Mała litera b oznacza bity, a wielka B - bajty. Pomylenie ich daje wynik ośmiokrotnie za duży albo za mały.
Typowe wartości bitrate
| Bitrate | Gdzie spotykany |
|---|---|
| 32-64 kbps | mowa, audiobooki, podcasty o niskiej jakości |
| 96 kbps | MP3 niskiej jakości, małe pliki |
| 128 kbps | dawny standard MP3 |
| 192-256 kbps | dobra jakość muzyki w formatach stratnych |
| 320 kbps | najwyższy bitrate MP3 |
| 1411,2 kbps | płyta CD-Audio (dźwięk nieskompresowany) |
Bitrate płyty CD wynika z jej parametrów: 44 100 próbek na sekundę × 16 bitów × 2 kanały = 1 411 200 b/s. W pliku nieskompresowanym (WAV) bitrate wynika więc z częstotliwości próbkowania, rozdzielczości i liczby kanałów. W formatach stratnych (MP3, AAC) wybiera się go przy kodowaniu, a koder dopasowuje do niego ilość usuwanych danych.
Rozmiar pliku a bitrate
Przy stałym bitrate rozmiar pliku liczy się ze wzoru:
[ \text{rozmiar [bajty]} = \frac{\text{bitrate [b/s]} \cdot \text{czas [s]}}{8} ]
Przykład: minuta nagrania MP3 w 128 kbps:
[ \frac{128\,000 \cdot 60}{8} = 960\,000 \text{ B} \approx 960 \text{ kB} ]
Do tego dochodzą niewielkie nagłówki i znaczniki ID3. Im niższy bitrate, tym mniejszy plik, ale zwykle gorsza jakość - koder usuwa więcej informacji.
CBR i VBR
- CBR (Constant Bit Rate) - stały bitrate przez cały utwór, rozmiar pliku łatwo przewidzieć,
- VBR (Variable Bit Rate) - zmienny bitrate: trudne fragmenty dostają więcej danych, proste mniej; rozmiar zależy od średniego bitrate,
- ABR (Average Bit Rate) - zmienny, ale z zadaną średnią.
Na egzaminie
W AUD.08 typowe pytanie każe wskazać ustawienia, przy których plik MP3 będzie najmniejszy. W pliku MP3 rozmiar zależy przede wszystkim od bitrate, a nie od częstotliwości próbkowania, więc wybiera się wariant z najniższym kbps - np. 44 100 Hz i 96 kbps zamiast 48 000 Hz i 320 kbps.