Pytania pomocnicze - AUD.08

Kompresja stratna usuwa część danych dźwiękowych, aby zmniejszyć plik, np. MP3 lub AAC. Kompresja bezstratna zmniejsza rozmiar pliku bez utraty informacji, więc po dekodowaniu można odtworzyć oryginalne dane audio.

ALAC, czyli Apple Lossless Audio Codec, jest kodekiem przeznaczonym do bezstratnej kompresji dźwięku. Nie jest formatem stratnym, w przeciwieństwie do MP3 i AAC.

Nie. MP3 jest kodekiem stratnym, więc zawsze wiąże się z usunięciem części informacji z oryginalnego sygnału audio.

Przy tym samym bitrate AAC zwykle oferuje lepszą jakość niż MP3. Nadal jest jednak kodekiem stratnym, więc nie zachowuje pełnych danych oryginalnego nagrania.

WMA to rodzina kodeków, która obejmuje zarówno wersje stratne, jak i WMA Lossless. Dlatego samo określenie WMA nie oznacza wyłącznie kompresji bezstratnej.

Do popularnych formatów bezstratnych należą ALAC, FLAC, APE oraz bezstratne pliki PCM, np. WAV lub AIFF. Różnią się one sposobem zapisu i stopniem kompresji.

Bezstratna kompresja jest wskazana przy archiwizacji, masteringu, montażu i wymianie materiałów produkcyjnych. Pozwala zmniejszyć rozmiar pliku bez pogorszenia jakości.

Pierwsza liczba oznacza liczbę głównych kanałów pełnopasmowych, czyli 4. Druga liczba po kropce oznacza liczbę kanałów LFE, więc 0 oznacza brak kanału niskoczęstotliwościowego.

LFE, czyli Low Frequency Effects, to kanał przeznaczony na efekty niskoczęstotliwościowe, często odtwarzany przez subwoofer. W oznaczeniach występuje jako liczba po kropce, np. .1.

W zapisie 5.1 cyfra 1 po kropce oznacza obecność jednego kanału LFE. W zapisie 5.0 cyfra 0 oznacza, że taki kanał nie występuje.

Pierwsza liczba informuje o liczbie kanałów głównych, np. 7 lub 9. Liczba po kropce wskazuje liczbę kanałów efektowych niskoczęstotliwościowych LFE.

Decyduje liczba po kropce. Jeśli wynosi 0, system nie ma kanału LFE; jeśli wynosi 1, ma jeden kanał LFE.

Technika MS wykorzystuje mikrofon Mid skierowany na źródło oraz mikrofon Side o charakterystyce ósemkowej ustawiony bokiem. Po dekodowaniu sygnałów Mid i Side otrzymuje się stereofoniczny obraz L/R.

MS wykorzystuje dwa sygnały mikrofonowe i po dekodowaniu tworzy obraz stereo. Sygnał Mid może być użyty mono, ale pełna technika MS służy do zapisu stereofonicznego.

W stereofonii natężeniowej lokalizacja wynika głównie z różnic poziomu między kanałami. W stereofonii czasowej ważne są różnice czasu dotarcia dźwięku do mikrofonów.

Typowe przykłady to XY oraz MS. W obu przypadkach mikrofony są ustawione blisko siebie, a obraz stereo powstaje głównie przez różnice poziomu sygnału.

Po zsumowaniu kanałów stereo składowa Side zwykle się znosi, a pozostaje stabilny sygnał Mid. Dzięki temu MS ma dobrą kompatybilność monofoniczną.

Technika binauralna naśladuje słyszenie człowieka i często wykorzystuje sztuczną głowę lub mikrofony przy uszach. MS to studyjna technika stereofonii natężeniowej oparta na sygnałach Mid i Side.

EDL, czyli Edit Decision List, to lista decyzji montażowych opisująca, które fragmenty materiału obrazu i dźwięku mają zostać użyte oraz w jakiej kolejności. Zawiera zwykle kody czasowe wejścia i wyjścia ujęć.

Plik .edl służy do przenoszenia informacji o montażu między systemami montażowymi. Nie zawiera właściwych plików wideo ani audio, lecz instrukcje ich użycia.

W pliku EDL mogą znajdować się nazwy klipów, numery rolek, ścieżki, kody czasowe początku i końca oraz podstawowe przejścia montażowe. Zakres informacji zależy od formatu i programu.

Nie. EDL zawiera tylko dane montażowe, czyli opis sposobu złożenia materiału, a nie same media.

Montażysta dźwięku może otrzymać EDL jako informację o strukturze montażu obrazu. Ułatwia to synchronizację, odnalezienie fragmentów i współpracę między działem obrazu i dźwięku.

Rozdzielczość bitowa określa, iloma bitami opisana jest pojedyncza próbka sygnału. Im więcej bitów, tym dokładniej można zapisać poziom amplitudy próbki.

Rozdzielczość bitowa mówi, ile bitów opisuje jedną próbkę, np. 16 lub 24 bity. Częstotliwość próbkowania mówi, ile próbek jest pobieranych w ciągu sekundy, np. 44,1 kHz lub 48 kHz.

Rozdzielczość bitowa dotyczy liczby bitów przypadających na jedną próbkę. Bitrate oznacza ilość danych przesyłanych lub zapisywanych w ciągu sekundy, np. kb/s lub Mb/s.

Większa liczba bitów daje większy zakres dynamiki i niższy poziom szumu kwantyzacji. Przyjmuje się, że każdy dodatkowy bit zwiększa teoretyczną dynamikę o około 6 dB.

16 bitów oznacza, że każda próbka może być opisana jedną z 65 536 wartości amplitudy. 24 bity dają znacznie większą precyzję zapisu i są często używane podczas nagrywania oraz montażu.

Format 24-bitowy daje większy zapas dynamiki i pozwala bezpieczniej obrabiać materiał, np. regulować poziomy i stosować efekty. Zmniejsza też ryzyko słyszalnych zniekształceń wynikających z małej precyzji zapisu.

Dithering stosuje się zwykle przy zmniejszaniu rozdzielczości bitowej, np. z 24 do 16 bitów. Dodaje kontrolowany szum, który ogranicza słyszalność zniekształceń kwantyzacji.

Przyjmuje się, że każdy bit daje około 6 dB dynamiki. Wzór uproszczony to: dynamika ≈ liczba bitów × 6 dB.

Ponieważ 20 bitów × 6 dB daje 120 dB. Dokładniejszy przelicznik to około 6,02 dB na bit, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle stosuje się wartość zaokrągloną.

Dla 16 bitów dynamika wynosi około 96 dB, ponieważ 16 × 6 dB = 96 dB. Jest to typowa wartość dla standardu CD-Audio.

Dla 24 bitów dynamika wynosi około 144 dB, ponieważ 24 × 6 dB = 144 dB. Taka rozdzielczość jest często używana w nagraniach studyjnych.

Teoretyczna dynamika wynika z liczby bitów i zakłada idealny system. Rzeczywista dynamika może być mniejsza przez szumy przetworników, toru analogowego, obróbkę i ograniczenia sprzętu.

Większa rozdzielczość bitowa oznacza większą liczbę możliwych poziomów amplitudy i większy zakres dynamiki. Zmniejsza to względny wpływ szumu kwantyzacji.

192 dB odpowiadałoby około 32 bitom, ponieważ 32 × 6 dB = 192 dB. Dla 20 bitów poprawna wartość to około 120 dB.

Standard CD-Audio wykorzystuje częstotliwość próbkowania 44,1 kHz, czyli 44 100 próbek na sekundę.

Należy pomnożyć częstotliwość CD-Audio przez 2: 44,1 kHz × 2 = 88,2 kHz.

88,2 kHz jest wielokrotnością 44,1 kHz, czyli standardu CD-Audio. 96 kHz jest częściej związane z produkcją wideo i systemami opartymi na 48 kHz.

Określa, ile razy na sekundę sygnał analogowy jest mierzony i zapisywany jako próbka cyfrowa. Im większa częstotliwość próbkowania, tym więcej próbek przypada na sekundę nagrania.

Nadpróbkowanie może ułatwiać filtrację, ograniczać aliasing i poprawiać działanie niektórych procesów cyfrowych. Nie oznacza jednak automatycznie lepszej jakości końcowej w każdym przypadku.

Najczęściej spotyka się 44,1 kHz dla CD-Audio, 48 kHz dla produkcji filmowej i telewizyjnej oraz 88,2 kHz, 96 kHz lub wyższe w nagraniach studyjnych.

RW oznacza ReWritable, czyli możliwość wielokrotnego zapisu. Dane na takiej płycie można kasować i nagrywać ponownie.

DVD-R jest płytą jednokrotnego zapisu, więc po nagraniu danych nie można ich usunąć i nagrać od nowa. DVD-RW pozwala na wielokrotne kasowanie i ponowny zapis.

R oznacza Recordable, czyli płytę przeznaczoną do jednokrotnego nagrania. Po zapisaniu danych płyta działa głównie jako nośnik tylko do odczytu.

DL oznacza Dual Layer, czyli płytę dwuwarstwową o większej pojemności niż standardowa płyta jednowarstwowa. Nie oznacza to jednak możliwości wielokrotnego zapisu.

DVD-RW nadaje się do tymczasowego przenoszenia lub archiwizacji projektów, ponieważ można ją wyczyścić i wykorzystać ponownie. Trzeba jednak pamiętać, że obecnie częściej używa się dysków, pendrive'ów lub chmury.

Nie zawsze. Napęd musi obsługiwać konkretny format zapisu, dlatego przed użyciem należy sprawdzić oznaczenia nagrywarki lub jej specyfikację.

Fade out to stopniowe zmniejszanie głośności dźwięku aż do ciszy. Stosuje się go np. na końcu utworu, sceny lub wypowiedzi.

Fade out wycisza dźwięk płynnie w czasie, natomiast mute wyłącza dźwięk natychmiast. Mute nie tworzy stopniowego zanikania.

Fade in to stopniowe narastanie głośności od ciszy do ustalonego poziomu. Jest przeciwieństwem fade out.

Crossfade to płynne przejście między dwoma dźwiękami: pierwszy jest wyciszany, a drugi jednocześnie narasta. Używa się go, aby uniknąć nagłych cięć i trzasków.

Można użyć uchwytu fade na klipie audio albo automatyki głośności. W obu przypadkach poziom sygnału jest stopniowo obniżany.

Fade out pozwala łagodnie zakończyć nagranie lub fragment montażowy. Dzięki temu koniec dźwięku brzmi naturalniej i mniej gwałtownie.

Ponieważ technika binauralna odwzorowuje słyszenie dwojgiem uszu. Jedna ścieżka odpowiada kanałowi lewemu, a druga prawemu.

Nagranie binauralne ma dwa kanały i jest przeznaczone głównie do słuchawek. System 5.1 wykorzystuje sześć kanałów odtwarzanych przez zestaw głośników.

Słuchawki kierują kanał lewy bezpośrednio do lewego ucha, a prawy do prawego. Dzięki temu zachowuje się efekt przestrzenny zapisany w nagraniu.

Tak. Plik stereo może zawierać dwa kanały binauralne: lewy i prawy. Nie zmienia to faktu, że do montażu potrzebne są dwa kanały lub dwie ścieżki.

Efekt może zostać osłabiony przez sumowanie do mono, zamianę kanałów L/R albo niezależne przesunięcie czasowe jednej ze ścieżek.

Rejestrowane są różnice czasu, poziomu i barwy między lewym a prawym uchem. To one pomagają słuchaczowi rozpoznać kierunek źródła dźwięku.