Przejdź do głównej treści

Sybilanty

Słownik kwalifikacji AUD.08 - Montaż dźwięku

Sybilanty to głoski syczące, szumiące i ciszące - w języku polskim m.in. s, z, c, sz, ż, cz, ś, ź, ć. W nagraniu mowy lub wokalu bywają nieprzyjemnie ostre i kłujące, dlatego realizator dźwięku często je osłabia.

Nazwa pochodzi od łacińskiego sibilare - „syczeć”, „gwizdać”. W języku angielskim zjawisko nadmiernie ostrych głosek nazywa się sibilance, stąd czasem spotykana pisownia „sibilanty”.

Rodzaje sybilantów w polszczyźnie

GrupaGłoski
sycząces, z, c, dz
szumiącesz, ż (rz), cz, dż
cisząceś, ź, ć, dź

W jakim paśmie leżą sybilanty

Energia sybilantów skupia się w wysokich częstotliwościach - najczęściej w zakresie ok. 4-10 kHz, przy wielu głosach szczególnie w okolicach 5-8 kHz. Dokładne pasmo zależy od głosu lektora, mikrofonu i jego ustawienia, dlatego przed redukcją problematyczną częstotliwość wyszukuje się na słuch, np. przemiatając wąskim pasmem korektora.

Kiedy sybilanty stają się problemem

Zbyt mocne sybilanty sprawiają, że głos brzmi ostro, sycząco i męcząco, zwłaszcza w słuchawkach i przy głośnym odsłuchu. Problem nasilają:

  • mikrofony pojemnościowe z podbitą górą pasma,
  • mikrofon ustawiony blisko i dokładnie na wprost ust,
  • podbicie wysokich częstotliwości korektorem,
  • silna kompresja, która wyrównuje głośność i uwydatnia głoski syczące.

Jak usunąć sybilanty - de-esser

Podstawowym narzędziem jest de-esser - procesor dynamiki, który działa jak kompresor reagujący tylko na wybrane pasmo wysokich częstotliwości. Gdy głoska sycząca przekroczy próg, de-esser chwilowo ścisza ten zakres (albo cały sygnał), a pozostałe głoski zostawia bez zmian.

Główne ustawienia de-essera:

  • częstotliwość - pasmo, w którym są sybilanty,
  • próg (threshold) - od jakiego poziomu de-esser zaczyna działać,
  • zakres redukcji - o ile decybeli ścisza sybilant.

Zbyt mocny de-esser daje efekt seplenienia - głoski syczące tracą wyrazistość, a mowa staje się niewyraźna. Sybilanty można też poprawić ręcznie, ściszając pojedyncze głoski w edycji obwiedni głośności.

Jak zapobiegać sybilantom przy nagraniu

  • ustawić mikrofon lekko z boku lub nad ustami lektora, a nie dokładnie na wprost,
  • zachować odpowiednią odległość od mikrofonu,
  • dobrać mikrofon o łagodniejszej charakterystyce w wysokich częstotliwościach.

Pop filtr (osłona przeciwpodmuchowa) chroni głównie przed głoskami wybuchowymi (p, b), a na sybilanty działa słabo.

Na egzaminie

W kwalifikacji AUD.08 trzeba odróżnić narzędzia:

  • de-esser - redukuje sybilanty selektywnie (poprawna odpowiedź),
  • filtr dolnoprzepustowy (LP) - obcina całą górę pasma i przyciemnia głos,
  • de-noiser - usuwa szum, a nie głoski syczące,
  • ekspander - zwiększa rozpiętość dynamiki i ścisza ciche fragmenty, nie służy do redukcji sybilantów.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja